Bedevi kültüründe ölüye saygı yoktur. O yüzden "defin"(gömme) sözcüğünü kullanırlar. Gömülü olduğu yer için de "medfun" derler.
Araplar sahabelerin mezarlarını bile yok etmişlerdir. Çünkü korkuları vardır, "Dikili bir mezar taşını put yapıp taparlar" diye... Türkler ise tarih boyunca yonttukları taşlara asla tapmamıştır. Türk kültüründe ölüye saygı vardır. O yüzden anlatımda ince ifadeler kullanılır. Eğer ölen kişi iyi biri değilse "Gömün gitsin" deyimi kullanılır.
Mezar taşına "Hulusi Efendi burada medfundur" (burada gömülüdür) yazmak kabalıktır. Köpek ölüsü ya da sığır işkembesi mi gömüyorsun be adam!..
Türkçe "Hulusi Efendi burada yatmaktadır" yazılsa ne kadar güzel ve ince bir anlatım olurdu.
Hani hep söyleriz ya: "İslamiyetten sonra Arabın kaba ifadelerini bile İslam kültürü" sanıp almışız; deve yavrusu anlamına gelen Bekir'i, yılan yavrusu anlamına gelen Osman'ı çocuklarımıza ad olarak koyduğumuz gibi...
Anadolu'da saygın mezarlara "yatır" derler. İstanbul'da Osmanlılar, Konya'da Selçuklular "defin, medfun" derken Türk insanı "Yatan saygın kişi, yatır" sözcüğünü kullanır. Yatmaktan "yatır" yani... Çünkü onlar Türk özünü taşırlar. Gömmekten "gömü" vardır ama bu değerli eşyanın gömülü olduğu yer için kullanılır, insan için değil...
Son yıllarda "defnetmek/gömmek" yerine "Toprağa vermek" kalıbı kullanılmaya başlandı. Doğru bir anlatım, en azından ölüye saygısızlık içermiyor.
Ah şu Araplaşmayı Müslümanlık sananları da bir gömsek, ne iyi olacak.
Alper Aksoy