"Soyuq müharibə"dən sonra davam edən nüvə silahlarının azaldılması dövrü başa çatır..."

Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun (SIPRI) yeni hesabatına görə, dünya yeni nüvə silahlanması mərhələsinə daxil olub.

Bu barədə " nv.ua" nəşri yazıb.

Nüvə silahlarının sayı yenidən artır

Hesabatda deyilir ki, ABŞ, Rusiya, Çin, Böyük Britaniya, Fransa, Hindistan, Pakistan, Şimali Koreya və İsrail daxil olmaqla doqquz nüvə dövləti 2025-ci ildə öz strateji arsenalını fəal şəkildə modernləşdirib.

Hesabata əsasən, ilin əvvəlində dünyada təxminən 12 187 nüvə başlığı mövcud olub. Onlardan 9 745-i istifadəyə hazır vəziyyətdədir. 4 mindən çox başlıq artıq raketlərdə və hərbi təyyarələrdə yerləşdirilib, təxminən 2 200 başlıq isə yüksək döyüş hazırlığı vəziyyətində saxlanılır.

ABŞ və Rusiya hələ də liderdir

SIPRI ekspertləri bildirir ki, uzun illər davam edən nüvə silahlarının azaldılması meyli silahlara nəzarət sisteminin zəifləməsi və 2026-cı ildə strateji silahlarla bağlı mühüm müqavilənin başa çatması fonunda dəyişir.

Rusiya və ABŞ hələ də dünya nüvə potensialının böyük hissəsinə nəzarət edir. Bununla belə, hər iki ölkə gələcəkdə arsenalını genişləndirməyə imkan verəcək modernləşdirmə proqramları həyata keçirir.

Hesabatda qeyd olunur ki, Rusiyanın bəzi layihələri sanksiyalar və Ukraynadakı müharibənin yaratdığı xərclərdən təsirlənsə də, Moskva yeni sistemlərin hazırlanmasını davam etdirir. ABŞ-da isə modernləşdirmə proqramları maliyyə və planlaşdırma problemləri ilə üzləşir.

Çin sürətlə irəliləyir, Avropa cavab verir

Ekspertlərin fikrincə, nüvə potensialını ən sürətlə artıran ölkə Çindir. Pekinin arsenalının artıq təxminən 620 nüvə başlığına çatdığı bildirilir. Çin yeni raket şaxtalarının tikintisini davam etdirir və yaxın illərdə nüvə gücünü daha da artırmağı planlaşdırır.

Bu vəziyyət Avropada da narahatlıq yaradıb. Fransa prezidenti Emmanuel Makron ölkəsinin nüvə arsenalının genişləndirildiyini açıqlayıb və Böyük Britaniya ilə Almaniya arasında nüvə əməkdaşlığı imkanları müzakirə olunmağa başlayıb.

Böyük Britaniya isə uzun fasilədən sonra hava qüvvələrinin nüvə imkanlarını gücləndirmək qərarı verib və ABŞ istehsalı olan F-35A qırıcılarının alınmasına başlayıb. SIPRI-nin qənaətinə görə, geosiyasi gərginliyin artması fonunda dünya nüvə silahlarının azaldılması dövründən uzaqlaşaraq yeni silahlanma yarışına doğru hərəkət edir.