Tarixi klişelərdən biri də odur ki, 19-cu əsrin ortalarında Amerika Vətəndaş Müharibəsi şimal ştatlarının köləliyə son qoymaq istəyi üzündən baş vermişdi ki, bu da cənublular üçün çox faydalı idi. Bu, həqiqətən doğrudurmu? Lakin faktlar bir qədər fərqli bir hekayəni izah edir. Vətəndaş Müharibəsi köləliyi ləğv etmək üçün deyil, şimalın cənubda iqtisadi dominantlıq yaratmaq cəhdləri üzündən başladı və cənublular buna əllərində silahla müqavimət göstərdilər.
İkincisi, şimallıların qaradərili kölələri azad etmək niyyəti yox idi - onların çoxu (və demək olar ki, ölkənin bütün yüksək vəzifəli şəxsləri) özləri kölələrə sahib idilər; müharibənin əvvəlində afrikalıların azadlığa və ağlarla bərabərliyə layiq olduqları heç vaxt ağlına gəlməmişdi. Düzdür, Vətəndaş Müharibəsinin başlanğıcına qədər şimal ştatlarında təxminən 200.000 azad qaradərili yaşayırdı, lakin onlara ağlarla bərabər münasibət göstərilmirdi; qanuni olaraq, Şimaldakı qaradərililər hüquqlarına ciddi məhdudiyyətlər qoyulmuşdu. Demək olar ki, hər bir şimal ştatında yerli qanunverici orqanlar qaradərililərin ərazilərinə girişini məhdudlaşdıran və ya tamamilə qadağan edən qərarlar qəbul etdilər; Şimalda irqlərarası nikahlar qadağan edilmiş, ağlar və qaralar üçün ayrı təhsil, kilsəyə getmək və s. müəyyən edilmişdi. Əslində, hətta azad afroamerikalılara münasibətdə belə, "azadlığı sevən" Şimal irqi ayrı-seçkilik kimi tanınan bir sistem tətbiq edirdi.
Saken Beysenuly