Batılı tarih, Çin’i uzun süre derin bir sessizliğe gömülmüş, kaderine razı bir dev olarak resmetti. Özellikle 1840'lı yıllardan sonraki Afyon Savaşlarıyla yenilgiye uğratılarak işgal edilen Çin'in sessizliği, bir uysallık belirtisi olarak algılandı. Halbuki yaşlı bir Çinli, Çin'in kentlerini yağmalayan İngiliz komutana şöyle demişti: "Bugüne kadar huzur içinde uyuyorduk. Bizi zorla uyandırdınız, ama buna pişman olacaksınız..." Evet Çin, emperyalist saldırganlığa rıza göstermemişti, sadece sabır gösterip gününün gelmesini bekliyordu. Ki bu sabır, yüzyıllardır biriken, hanedanlar devirip imparatorluklar sarsan devrimci bir enerjinin gizli sığınağıydı. Dışarıdan bakıldığında durağan görünen bu muazzam coğrafya, Afyon Savaşları’nın barut kokusuyla sarsıldığında, Batı’nın sömürgeci iştahı ile halkın kadim isyan damarı amansız bir çarpışmaya girdi.
Bundan 105 yıl önce, Temmuz 1921'de kurulan ÇKP, 30 yıllık bir halk savaşının ardından Çin halkının muazzam enerjisini yaratıcı bir emeğe dönüştürerken, 2500 yıl önceki Çin ütopyasını gerçekleştirmekteydi.
İşte o 2500 yıllık ütopik özlem.
Büyük Uyum Dünyası
"Büyük dava (Da) hüküm sürerken, dünya herkesin ortak malıydı. Yetenekli ve becerikli olanları yönetici yapıyorlardı; herkes doğruyu söyler ve birliği gözetirdi. Bu yüzden insanlar sadece kendi anne ve babaları gibi çocukları için uğraşmazdı.
Yaşlılar huzur içinde son günlerini beklerlerdi; güçlü olanların işi ve gücü olurdu; yaşlılar, çocuklar ve bakıma muhtaç olan yetim ve dulların bir bakıcısı olurdu. İsrafa izin verilmezdi, ama kimse de çıkarı için mal mülk istiflemek için çaba göstermezdi.
Herkes gücünün yettiği kadar işe sarılırdı, ama kimse kendi hesabına çalışmazdı. Hile ve aldatma son bulmuştu, çünkü bunlara ihtiyaç olmazdı. O dönemde hırsız ve yankesici, katil ve haydut yoktu. Evlerin kapıları vardı, ama onları hiç kimse kapatmazdı. Zaman büyük uyum (Da-tong) dünyasının zamanıydı.
Ama bir kez doğru yol kaybedildikten sonra dünya hakimiyeti aile mirası haline geldi. Herkes önce anne ve babasının yanı sıra kendi çocukları için çalışmayı önemsedi. Mal-mülk ve iş-güç sadece özel çıkar için edinilir oldu. Yöneticiler iktidarlarını oğullarına miras bırakmaya başladı. Şehirleri korumak için surlar ve hendekler inşa edilmeye başlandı... Böylece halk kötüleri örnek alır oldu, yani kendi 'küçük refahını' düşünür oldu..."
Ekim'de çıkacak Çin kitabından kısa bir bölüm...
Alıntı:
Li Gi, Das Buch der Riten, Sitten und Braeuche (Kurallar, Gelenekler ve Görenekler Kitabı), Diederich Ver., s.56-57.
Sadik Usta
TEREF