13. yüzyılda yaşadığı dönemde ilim dili Arapça, edebiyat dili ise büyük ölçüde Farsçaydı. Böyle bir çağda Yunus Emre’nin halkın konuştuğu Türkçe ile şiir söylemesi, Anadolu Türkçesinin gelişiminde büyük bir dönüm noktası oldu. Araştırmalar, onun Ahmet Yesevî’nin Türkistan’da başlattığı sade ve hikmetli Türkçe geleneğini Anadolu’da güçlendirdiğini ve Türkçeyi geniş halk kitlelerinin ortak gönül dili hâline getirdiğini gösteriyor.
Yunus Emre’nin şiirlerinde Türkçe, derin düşüncelerin ve güçlü duyguların taşıyıcısı hâline geldi. Sevgi, hikmet, insanın iç yolculuğu, sabır, ölüm ve ilahi aşk gibi kavramlar, onun dilinde herkesin anlayabileceği bir açıklıkla ifade edildi. Kullandığı sade dil, halkın kendi hayatından izler taşıyor; bu da şiirlerinin yüzyıllar boyunca hafızalarda kalmasını sağlıyor.
Yunus’un dilinde Türkçe kelimelerin yanı sıra Arapça ve Farsça kökenli kelimeler de bulunur. Fakat bu kelimeler onun şiirlerinde Türkçenin sesine, ahengine ve yapısına uyum sağlayarak doğal bir bütünlük oluşturur. Dil araştırmacılarının da belirttiği gibi Yunus Emre’nin Türkçesi yaşayan, halkla iç içe olan ve zamanla güçlenen bir dildir.
Anadolu’nun savaşlar, göçler ve toplumsal kırılmalar yaşadığı bir dönemde Yunus Emre, insanlara kendi dilleriyle seslendi. Sevgiye, tevazuya, kardeşliğe ve insanın özüne dair düşüncelerini herkesin anlayabileceği bir açıklıkla anlattı. Bu anlatım, şiirlerinin geniş halk kitlelerine ulaşmasını sağladı ve nesilden nesile aktarılmasına zemin hazırladı.
Bugün Yunus Emre’nin sözleri hâlâ okunuyor, ezberleniyor ve dilden dile aktarılıyor. Türkçenin Anadolu’daki kök salışında, bir edebiyat ve kültür dili olarak güçlenmesinde onun bıraktığı iz derin şekilde hissediliyor. Yedi asırdır yaşayan bu miras, Türk milletinin ortak hafızasında güçlü bir yer tutmaya devam ediyor.
Türk Benlik
TEREF