Eylül 1945'ti. İkinci Dünya Savaşı altı gün önce sona ermişti. Amerikan askerleri eve dönüyordu. Ve dünya, Avrupa'da kaybedilen altı milyon Yahudi hayatının dehşetini henüz tam olarak kavramaya başlamıştı.
Tam o anda, Bronx'tan 21 yaşında genç bir kadın, Miss America sahnesine çıkmaya hazırlanıyordu ve kendisinden başka biri gibi davranmaya hiç niyeti yoktu.
Bess Myerson fakir bir aileden geliyordu. Ailesi, eski dünyada Yahudi düşmanlığından kaçmış, ancak Amerika'da farklı bir Yahudi düşmanlığıyla karşılaşmış Rus-Yahudi göçmenlerdi. Büyük Buhran sırasında, Bronx'taki küçük bir dairede sıkışık bir şekilde yaşıyorlardı, ancak ailesi tek bir konuda kararlıydı: Bess müzik eğitimi alacaktı. Önce piyano, sonra flüt. Ve olağanüstü yetenekli olduğu ortaya çıktı.
Miss America yarışmasına neredeyse tesadüfen, kısmen burs parasını istediği için katıldı. Miss New York City'yi kazandı. Sonra Miss New York State'i kazandı. Birdenbire, ülkenin en ünlü unvanı için Atlantic City'de yarışıyordu.
İşte o zaman “yardımcı öneriler” başladı.
Yarışma sponsorları onu sessizce kenara çekip “Myerson” isminin çok Yahudi tınladığını söylediler. Başka bir isim seçmesini önerdiler. Daha tarafsız bir şey. İnsanları rahatsız etmeyecek bir şey.
O dönem için bu alışılmadık bir tavsiye değildi. 1945 Amerika'sında, Yahudi karşıtlığı kamusal hayatta hala yaygın olarak kabul görüyordu. Kulüpler Yahudileri dışlıyordu. Üniversiteler kota uyguluyordu. İş ilanlarında açıkça “sadece Hristiyanlar” yazıyordu. Ve bir güzellik kraliçesi için açıkça Yahudi olmak ciddi bir dezavantaj olarak kabul ediliyordu.
Ona kazanmak istiyorsa kim olduğunu saklaması gerektiğini söylediler.
O da hayır dedi.
Haber, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Yahudi topluluklarında hızla yayıldı. Holokost'tan kurtulanlar -çoğu yeni gelmiş ve hala yaşadıkları travmayı taşıyanlar- ona mektuplar gönderdiler. Saklanma, dediler. Gururla dur. Onlara bizim de burada ait olduğumuzu göster.
8 Eylül 1945'te Bess Myerson, kendisi olarak o sahneye çıktı. Flütünü çaldı. Seyirciler önce sessizliğe büründü, sonra alkış tufanına tutuldu.
Yetenek yarışmasını kazandı. Abiye elbise yarışmasını kazandı. Ve sonra -insanlık tarihinin en ölümcül savaşının bitmesinden sadece altı gün sonra, dünyanın nefretin Yahudi halkına neler yaptığının tam boyutunu öğrenmesinden sadece haftalar sonra- Bess Myerson Miss America tacını taktı.
Bu unvanı alan ilk Yahudi kadın oldu.
Yahudi toplulukları için bu, bir güzellik yarışması zaferinden daha fazlasıydı. Bu bir kanıttı. Ait olmak için kendinizi silmenize gerek olmadığının kanıtıydı. Amerikalı olmanın saklanmayı gerektirmediğinin kanıtıydı.
Ancak taç onu bundan sonra olacaklardan koruyamadı. Zafer turu sırasında oteller ve restoranlar onu geri çevirdi -yaptığı bir şeyden dolayı değil, Yahudi olduğu için. Bazı sponsorlar onu etkinliklere dahil etmeyi reddetti. Bazı mekanlar sahnelerinde Yahudi bir Miss America'nın görünmesini istemedi.
O sessiz kalmadı. Karşılaştığı önyargılar hakkında açıkça konuştu ve taçla gelen ulusal ilgi odağını, güzellik kraliçelerinin gülümsemesi, el sallaması ve tartışmalardan kaçınması beklendiği bir dönemde Yahudi karşıtlığını ifşa etmek için kullandı.
Aileler kızlarına onun adını verdi. Sinagoglar onu konuşma yapmaya davet etti. Binlerce mektup, adını değiştirip hayatı kolaylaştırabilecekken gururla durduğu için ona teşekkür eden Yahudi topluluklarından geldi.
Kraliçelik döneminden sonra, New York Şehrinin ilk Tüketici İşleri Komiseri oldu ve yıllarca sıradan insanlar için mücadele etti.
Ama her şey 1945'te tek bir kararla başladı.
Ona saklanmasını söylediler. O reddetti. Ve reddederek, hayal edilemez bir şeyden yeni kurtulmuş bir topluluğa, umutsuzca ihtiyaç duyduğu bir şeyi verdi:
Nefretin saklanarak yenilmediğinin kanıtı. Nefret, kim olduğunuz için utanmamayı reddederek yenilir.
Celal Yıldırım
TEREF