Bu şirkətdə hər kəs maaşını özü seçir
19-11-2025, 11:44

Rikardo Semler müasir biznes dünyasında ən qeyri-adi liderlərdən biridir. O, “Semco Partners”in rəhbəri olanda qərara gəldi ki, şirkətin idarəetmə modelini tamamilə dəyişsin. Amma bu dəyişiklik adi struktur yeniliyi deyildi, Semler rəhbərliyi demək olar ki, ləğv etdi, qərarları və maaşları isə işçilərin özünə verdi.
Valyuta.az xəbər verir ki, dünyanın heç bir korporasiyasında görünməmiş bu yanaşma əvvəlcə qalmaqal yaratdı, amma nəticədə şirkəti rekord gəlirlə dünya biznes məktəblərinin nümunəsinə çevirdi.
Semlerin hekayəsi 20 yaşında atasının şirkətinə qoşulması ilə başlayır. İlk günlərdən o, ənənəvi idarəetmə modelindən narazı idi. Onun fikrincə, şirkətlərdə çoxlu lazımsız vəzifə var idi, bosslar mərkəzdə dayanardı və işçilər yalnız tapşırıq icraçısı kimi görünürdü. O isə tam əksini istəyirdi - şirkətdə sərhədsiz azadlıq və tam şəffaflıq.
Bir neçə ildən sonra Semler radikal qərar verdi: kabinetləri ləğv etdi, rəhbər vəzifələrin çoxunu aradan qaldırdı, iş saatlarını sərbəst buraxdı və ən qalmaqallı addım - maaşları işçilərin öz seçiminə həvalə etdi. Onun rəhbərliyində “Semco Partners”də hər kəs maaşını özü müəyyən edir, həmçinin komanda olaraq baş direktorun kim olacağına səs verirdilər.
Bu yanaşma beynəlxalq biznes mühitində şok effekti yaratdı. Çünki dünya korporasiya mədəniyyəti sərt strukturlara, iyerarxiyaya və nəzarət sistemlərinə əsaslanırdı. Semler isə bunun tam əksini etdi. Ona görə insanlar qərar verməyi, məsuliyyət götürməyi və nəticəyə sahib çıxmağı öyrənməli idilər. Bu azadlıq həm özgüvəni artırdı, həm də şirkətə inanılmaz enerji verdi.
Daha maraqlısı isə nəticədir. Semlerin dövründə “Semco Partners” bir neçə il ərzində böyüklüyünü beş dəfə artırdı, gəlirləri rekord səviyyəyə yüksəldi və şirkət bütün dünyaya “uzunmüddətli davamlılıq” modelinin canlı nümunəsi kimi təqdim olundu. Beynəlxalq menecment məktəbləri - “Harvard”, “MIT”, “London Business School” - Semlerin yanaşmasını dərs proqramlarına daxil etdi. Onun idarəetmə sistemi bu gün “demokratik korporasiya” modelinin ən uğurlu nümunələrindən hesab olunur.
Semler bu dəyişiklikləri edəndə məqsədi yalnız biznesin böyüməsi deyildi. O, insanların iş yerində özünü azad və dəyərli hiss etməsinin daha vacib olduğunu düşünürdü. Onun fikrincə, bir şirkət ancaq işçinin xoşbəxtliyi və seçimi ilə ayaqda qala bilər. O deyirdi ki, “işə gəlmək məcburiyyət deyil, seçim olmalıdır”.
Rikardo Semlerin hekayəsi göstərir ki, ənənəvi sistemləri dağıtmaq bəzən ən yaxşı strategiyadır. Cəsarət, etibar və azadlıq üzərində qurulan bu model həm işçiləri motivasiya edir, həm də şirkəti dayanıqlı edir. Onun uğuru bir daha sübut edir ki, idarəetmədə ən effektiv güc - sərt nəzarət deyil, insana güvəndir.

