Taspar Kağan, I. Göktürk Kağanlığı'nın en güçlü hükümdarlarından biridir. 6. yüzyılda hüküm sürmüş ve Göktürk Devleti’nin hem siyasi gücünü hem de kültürel etkisini zirveye taşıyan liderlerden biri olmuştur. Türk tarihinin önemli fakat çok fazla konuşulmayan kağanlarından biridir.
Hayatı ve Tahta Çıkışı
Taspar Kağan, Göktürk Devleti'nin kurucusu olan
Bumin Kağan’ın oğludur.
Ağabeyi **Mukan Kağan’ın ölümünden sonra yaklaşık 572 yılında kağan oldu.
Hükümdarlığı yaklaşık 581 yılına kadar sürdü.
Bu dönemde Göktürk Devleti:
Orta Asya'nın en güçlü siyasi gücüydü.
Çin imparatorlukları üzerinde ciddi baskı kurmuştu.
Siyasi Gücü ve Çin Politikası
Taspar Kağan döneminde Göktürkler:
Çin devletleri arasındaki siyasi çekişmeleri ustaca kullandı.
Çin’de bulunan iki büyük hanedan:
Kuzey Zhou Hanedanı
Kuzey Qi Hanedanı
bu iki devleti birbirine karşı kullanarak Göktürk üstünlüğünü korudu.
Çin kaynaklarına göre:
Çin sarayları Göktürklere vergi ve hediyeler göndermek zorunda kalıyordu.
Göktürkler İpek Yolu ticaretini kontrol eden en güçlü devlet haline geldi.
Budizm'e İlgi Duyması
Taspar Kağan döneminin en ilginç yönlerinden biri:
Budizm'e ilgi göstermesidir.
Çinli rahipler Göktürk sarayına geldi.
Budist metinler Türkçeye çevrildi.
Hatta bazı kaynaklar Budist tapınağı yaptırdığını yazar.
Bu durum, Türk hükümdarları içinde nadir görülen bir olaydır.
Göktürk Devletinin En Güçlü Dönemi
Taspar Kağan döneminde Göktürk hakimiyeti:
Mançurya’dan Hazar Denizi’ne kadar uzanıyordu.
Orta Asya'daki birçok kavim Göktürklere bağlıydı.
Bu dönemde Göktürkler:
İpek Yolu’nu kontrol etti
Çin siyasetini etkiledi
Orta Asya’da mutlak güç haline geldi
Ölümü ve Devlette Karışıklık
Taspar Kağan 581 yılında öldü.
Ölmeden önce veliaht olarak yeğeni olan
Apa Kağan’ı seçti.
Ancak bu karar:
Göktürk aristokrasisini böldü
Taht kavgası başladı
Devlet doğu ve batı olarak parçalanma sürecine girdi
Bu olay ileride Göktürklerin zayıflamasına yol açtı.
Keşif Kuşu