Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkçülüğü, sadece bir etnik kökenin yüceltilmesi değil, binlerce yıllık kadim bir tarihin, unutulmaya yüz tutmuş bir kültürün ve küllerinden doğan bir milletin diriliş destanıdır. O, Osmanlı’nın çöküş sancıları içerisinde sadece toprakları değil, zihinleri de esaret altına alınan bir millete, özündeki o sönmeyen cevheri hatırlatarak seslendi. Atatürk için Türkçülük, akıl, bilim ve medeniyetle harmanlanmış, geçmişin şanlı sayfalarından aldığı ilhamla geleceğin modern dünyasına kurulan sarsılmaz bir köprüydü.
Bu fikri temellerin merkezinde, milletin kendi diline, tarihine ve kültürüne yabancılaşmasının yarattığı derin buhranı aşma gayesi yatmaktadır. Atatürk, Türk’ün tarih boyunca medeniyet kurucu asli karakterini yeniden gün yüzüne çıkarmak için dil devriminden tarih tezine kadar her alanda devrimsel bir dönüşümü başlattı. Ona göre Türk, tarihin ilk çağlarından beri özgürlüğüne düşkün, teşkilatçı ve yaratıcı bir millettir; bu yüzden bağımsızlık karakteridir.
Atatürk’ün Türkçülüğü, ırkçı ve dışlayıcı bir şovenizmden ziyade, Türklük şuuruyla birleşen, kuşatıcı ve insani bir vatandaşlık bilinci taşır. "Ne mutlu Türküm diyene" vecizesi, bu bakış açısının en berrak özetidir; burada kast edilen, Türk milletinin ortak kaderine, onun yüce değerlerine ve geleceğine gönülden bağlı olan herkesin bu büyük ailenin şerefli bir ferdi olduğudur. Bu, gönüllere ekilen bir aidiyet tohumudur.
Siyasi bağımsızlığın ancak kültürel bağımsızlıkla korunabileceğine inanan Atatürk, Türkçülüğü bir devlet siyaseti haline getirerek Anadolu topraklarında ulus-devlet modelini inşa etti. Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu’nun kuruluşu, bu ideolojinin kurumsal vücut bulmuş halidir. Kendi dilini konuşan, kendi geçmişini doğru okuyan, kendi kültürüne sahip çıkan bir milletin karşısında hiçbir emperyalist gücün duramayacağı gerçeği, onun vizyonunun temel taşıdır.
O, Türkçülüğü tarih sahnesine yeniden hakim kılmak için Batı’nın akılcılığını ve teknolojisini alırken, Türk’ün öz kültüründen taviz vermeyen "muasır medeniyetler seviyesi" idealini ortaya koydu. Atatürk için modernleşmek, başkalaşmak değil, Türk kimliğinin modern dünyanın gerektirdiği teknik donanım ve bilimsel zekayla birleşerek yeniden yükselmesiydi. Bu, Türk’ün her alanda "en ileri" olma iddiasıdır.
Cephelerde kazandığı zaferleri, zihinlerde kazandığı zaferlerle perçinleyen Atatürk, Türkçülüğü bir hayal dünyasından çıkarıp bir kalkınma programına dönüştürdü. Fabrikalar, demiryolları, okullar ve üniversiteler bu ülküyle yükseldi. Türk insanının kendi emeğiyle, kendi zekasıyla neleri başarabileceğini tüm dünyaya göstermek, onun en büyük tutkusuydu. Her bir çivi, her bir tuğla, Türk milletinin özgüveninin bir sembolüydü.
Türkçülük, Atatürk’ün kaleminde, Türk kadınının toplumsal hayattaki yerinden köylünün milletin efendisi yapılmasına kadar her adımda yankı buldu. O, Türk milletinin her ferdini, bu büyük şerefli mirasın taşıyıcısı olarak gördü ve onları hak ettikleri saygınlığa ulaştırmak için var gücüyle çalıştı. Bu, halkın kendi içinde birleştiği, omuz omuza verdiği bir kardeşlik hukuku ve büyük bir millet olma şuuruydu.
Bugün, Atatürk’ün Türkçülüğü, geçmişin derinliklerinden gelen bir ışık huzmesi gibi yolumuzu aydınlatmaya devam etmektedir. O, bize sadece bir vatan değil, aynı zamanda asla yıkılmayacak, sarsılmaz bir özgüven ve medeniyet ufku bıraktı. Türkçülük, bu mirası korumak, yüceltmek ve Türk adını tarihin her döneminde olduğu gibi geleceğin dünyasında da en yüksek zirvelere taşımak demektir.
Atatürk’ün Türkçülüğü, bir milletin var olma, ayakta kalma ve ileri gitme azmidir. Bu, Türk insanının kendi özüne dönerek, aklın ve bilimin rehberliğinde kendi kaderini tayin etmesidir. Bizler, bu büyük destanın evlatları olarak, onun açtığı yolda, gösterdiği hedefte, Türk’ün şanlı geleceğine yürümeye, geçmişimizden aldığımız güçle istikbalimizi inşa etmeye kararlıyız.
Kaynakça
Afetinan, A. (1971). Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Atatürk, M. K. (2006). Nutuk (1919-1927). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Aydemir, Ş. S. (1970). Tek Adam: Mustafa Kemal (1919-1922). Remzi Kitabevi.
Georgeon, F. (2012). Türk Milliyetçiliğinin Kökenleri: Yusuf Akçura (1876-1935). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
Lewis, B. (2004). Modern Türkiye'nin Doğuşu. Arkadaş Yayınları.
Turan, Ş. (2004). Mustafa Kemal Atatürk: Kendine Özgü Bir Yaşam ve Kişilik. Bilgi Yayınevi.
Türk Dil Kurumu. (2020). Atatürk’ün Dil Devrimi ve Türk Dili. TDK Yayınları.
Gök Tanrı - Tengri