ABŞ-nin elektromobil nəhəngi “Tesla” böyümə strategiyasını yalnız yeni avtomobillər və zavodlar üzərində qurmayıb. İlon Maskın rəhbərlik etdiyi şirkət istehsalın avtomatlaşdırılması, batareya texnologiyaları, süni intellekt və enerji sistemləri sahəsində imkanlarını genişləndirmək üçün müxtəlif şirkətləri də satın alıb.

Açıqlanmış və geniş yayılmış maliyyə məlumatlarına əsasən, “Tesla”nın ən böyük satınalmaları arasında “SolarCity”, “Maxwell Technologies”, “Grohmann Engineering”, “Perbix” və “Hibar Systems” xüsusilə seçilir. Bu sövdələşmələrin bəzilərində dəqiq yekun qiymət açıqlanmadığından sıralama ictimaiyyətə təqdim edilmiş məbləğlər əsasında qiymətləndirilir.

1. “SolarCity” – təxminən 2,6 milyard dollar

“Tesla” tarixinin ən böyük satınalması 2016-cı ildə baş tutub. Şirkət günəş enerjisi sektorunda fəaliyyət göstərən “SolarCity”ni təxminən 2,6 milyard dollarlıq səhmlərlə həyata keçirilən sövdələşmə nəticəsində öz strukturuna qatıb.

“SolarCity” İlon Maskın əmioğluları Lindon və Piter Riv tərəfindən yaradılmışdı, Mask isə şirkətin idarə heyətinin sədri idi. Bu əlaqələr satınalmanı kifayət qədər mübahisəli prosesə çevirmişdi.

“Tesla” isə sövdələşməni daha böyük enerji strategiyasının tərkib hissəsi kimi təqdim edirdi. Məqsəd günəş panelləri, enerji saxlama sistemləri və elektrik avtomobillərini vahid ekosistemdə birləşdirmək idi.

Bu gün “Tesla” yalnız avtomobil istehsalçısı deyil, həm də “Powerwall”, “Megapack” və günəş enerjisi həlləri təklif edən enerji şirkəti kimi fəaliyyət göstərir. “SolarCity”nin alınması bu istiqamətin formalaşmasında mühüm rol oynayıb.

2. “Maxwell Technologies” – təxminən 218 milyon dollar

“Tesla” 2019-cu ildə enerji saxlama texnologiyaları üzrə ixtisaslaşmış “Maxwell Technologies” şirkətini satın alıb. Sövdələşmənin dəyəri təxminən 218 milyon dollar səviyyəsində qiymətləndirilirdi.

Şirkət ultrakondensatorlar və batareya istehsalında istifadə oluna bilən quru elektrod texnologiyası ilə tanınırdı. Xüsusilə quru batareya elektrodu texnologiyası “Tesla” üçün strateji əhəmiyyət daşıyırdı.

Elektromobillərin maya dəyərinin mühüm hissəsini batareya təşkil etdiyindən, daha ucuz və səmərəli istehsal üsullarının hazırlanması şirkət üçün əsas prioritetlərdən biridir.

Maraqlıdır ki, “Tesla” sonradan “Maxwell”in ultrakondensator biznesini satdı. Buna baxmayaraq, satınalma vasitəsilə əldə edilən batareya texnologiyalarının şirkətin uzunmüddətli araşdırmaları baxımından əhəmiyyəti davam edib.

3. “Grohmann Engineering” – təxminən 135 milyon dollar

“Tesla”nın mühüm satınalmalarından biri də Almaniyanın mühəndislik şirkəti “Grohmann Engineering” olub. 2016-cı ildə elan edilən və 2017-ci ildə tamamlanan satınalmadan sonra müəssisə “Tesla Grohmann Automation” adı altında fəaliyyət göstərməyə başlayıb.

Maliyyə hesabatlarında satınalmanın ümumi dəyəri təxminən 135 milyon dollar səviyyəsində göstərilib.

Bu şirkətin alınmasının əsas səbəbi avtomobil istehsalının avtomatlaşdırılması idi. “Tesla” həmin dövrdə “Model 3” istehsalını kəskin şəkildə artırmağa hazırlaşırdı və bunun üçün yüksək səviyyəli avtomatlaşdırma texnologiyalarına ehtiyac duyurdu.

Alman mühəndislərin təcrübəsi “Tesla”nın istehsal xətlərinin və xüsusi avadanlıqlarının hazırlanması baxımından şirkət üçün strateji üstünlük yaratdı.

4. “Perbix” – təxminən 10,5 milyon dollarlıq səhm və əlavə ödənişlər

“Tesla” 2017-ci ildə ABŞ-nin Minnesota ştatında yerləşən “Perbix” avtomatlaşdırma şirkətini satın aldı. “Perbix” uzun müddət “Tesla”nın təchizatçılarından biri olmuş və avtomatlaşdırılmış istehsal avadanlıqlarının hazırlanmasında iştirak etmişdi.

Sövdələşmənin bütün maliyyə şərtləri ictimaiyyətə tam açıqlanmasa da, ABŞ Qiymətli Kağızlar və Birjalar Komissiyasına təqdim edilən məlumatlarda əməliyyat çərçivəsində təxminən 10,5 milyon dollar dəyərində “Tesla” səhmlərinin verildiyi göstərilirdi. Bundan başqa, müqaviləyə əlavə ödəniş və təşviq komponentlərinin daxil olduğu barədə məlumatlar mövcuddur.

“Perbix”in alınması “Tesla”nın istehsal prosesinin daha böyük hissəsini öz nəzarətinə götürmək strategiyasına uyğun idi. Şirkət avtomobilləri istehsal etməklə yanaşı, həmin avtomobilləri hazırlayan istehsal sistemlərinin yaradılmasına da daha çox nəzarət etmək istəyirdi.

5. “Hibar Systems” – məbləğ açıqlanmayıb

Kanadanın “Hibar Systems” şirkətinin alınması “Tesla”nın daha səssiz həyata keçirdiyi strateji satınalmalardan biri olub. 2019-cu ildə üzə çıxan sövdələşmənin maliyyə dəyəri ictimaiyyətə açıqlanmayıb.

“Hibar Systems” batareya elementlərinin istehsalı üçün yüksək dəqiqlikli avadanlıqlar və doldurma sistemləri hazırlayırdı. Bu səbəbdən satınalma “Tesla”nın batareya istehsalını daha çox öz nəzarətinə götürmək planları ilə əlaqələndirilirdi.

Şirkətin batareya istehsal texnologiyalarına sərmayələrini artırdığı bir dövrdə “Hibar Systems” kimi ixtisaslaşmış müəssisənin alınması xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.

Bununla belə, satınalma qiyməti açıqlanmadığı üçün “Hibar Systems”i dəqiq olaraq beşinci ən bahalı alış adlandırmaq mümkün deyil. O, “Tesla”nın açıqlanmayan qiymətlə həyata keçirdiyi mühüm satınalmalardan biri kimi siyahıya daxil edilir.