Qarşınızda adi dağlı deyil, Dağıstanda məşhur bir həkim, Şimali Qafqazın ən böyük kitabxanalarından birinin sahibi, astronom və astroloq Rəfi Hacıdır.

19-cu əsrdə Dağıstanda şəfaçılara həkim və cerrah deyilirdi. Şəfa sənəti əlyazma tibbi və farmakoloji arayış kitabları ilə yanaşı, atadan oğula ötürülürdü. Rəfi Hacı kiçik Avar kəndi Şanqodadan olan alim və surətçi İsmayıl Rəfinin ailəsində anadan olub. O, ilkin müsəlman təhsilini atasından alıb, sonra bir neçə Dağıstan kəndindəki mədrəsələrdə təhsil alıb. Daha sonra öz tələbələrini yetişdirib.

Rəfi Hacı ən zəngin əlyazma kolleksiyalarından birinə sahib idi. Müasirləri Dağıstanda görmədiyi bir kitab belə olmadığını iddia edirdilər. O, müxtəlif xəstəliklər üçün tibbi reseptlər toplusunu yazıb. Bu həcmli əsər (təkcə reseptlərin siyahısı 400 səhifədən çox idi) yerli həkimlər arasında çox populyar idi. Yeri gəlmişkən, Qafqaz müharibəsində iştirak edən rus əsgərləri yerli həkimlərin bacarığını yüksək qiymətləndirir və tez-tez onların xidmətlərindən istifadə edirdilər. Cərrah Nikolay Piroqov etiraf etdi ki, "Qafqazdakı Asiya həkimləri, həkimlərimizin fikrincə, ətrafların amputasiyasını tələb edən xarici zədələri müalicə edirdilər".
Mənbə: BUSTAN ABARISTAN icması | Avarlar | Dağıstan
Şapi Qurbanov