1880-ci və 1890-cı illərdə Bakıya səfər edən ən sirli fotoqraflardan biri də F. Orden idi

Bu gün, 00:01           
1880-ci və 1890-cı illərdə Bakıya səfər edən ən sirli fotoqraflardan biri də F. Orden idi
Lakin, bir vaxtlar məşhur olan bu ustanın müxtəlif əsərlərində "Orden", "Orde", "Xordet", "Order" və "Ordet" kimi imzalara da rast gəlmək olar. Bəzi kolleksiyaçılar onu "məşhur fransız fotoqrafı M. Hordet", digərləri isə V. Orden adlandırırlar.
V. Orden (çox vaxt M. Hordet kimi yazılır) XIX əsrin sonlarında Orta Asiyada fəaliyyət göstərən ən sirli və anlaşılmaz fotoqraflardan biri idi. Lakin, sirli şəxsiyyətinə və eyni dərəcədə sirli adına baxmayaraq, tarixçilər və kolleksiyaçılar Ordenin çoxlu sayda fotoşəkilləri ilə tanışdırlar və onlar Qafqazdan uyğurlara və çinlilərə qədər müxtəlif etnik qrupları əks etdirirlər. Məlumdur ki, 1870-ci, 1880-ci və 1890-cı illərin əvvəllərində Orde Qazaxıstanda, Orta Asiyada, Tiflisdə, Qaraçayda, Çeçenistanda, Kiyevdə, Poltavada, İranda və görünür, Əfqanıstanda işləyib. O, həmçinin Bakıda və müasir Azərbaycan ərazisində də işləyib. 1880-ci və 1890-cı illərdəki səyahətlərinə əsaslanaraq Orde dörd cildlik "Qafqaz və Orta Asiya" albomunu nəşr etdirib. Balkanlar, Bessarabiya, Yunanıstan və Türkiyə haqqında albomları da məşhurdur.

Orde təkcə peşəkarlığına görə deyil, həm də tematik və coğrafi əhatə dairəsinə görə görkəmli usta hesab edilə bilər. Ordenin fotoşəkillərində təmsil olunan coğrafiya genişdir. 1880-ci illərin sonu və 1890-cı illərin əvvəllərində, Rusiya elmi fotoqrafiyasının inkişafı dövründə Orde qədər çox yönlü başqa bir peşəkar fotoqraf adlandırmaq çətindir. O, dövrünün etnoqrafik ekspedisiya fotoqrafiyasına öncülük edən azsaylı peşəkar fotoqraflarından biri hesab edilə bilər.
Rusiya Milli Kitabxanasının kolleksiyasından olan albomun ikinci cildinə Qafqaz, Zaqafqaziya və Bakı fotoşəkilləri daxil edilib.
Ayrı bir fotoşəkil seriyasında etnoqrafik tiplər təsvir olunub. Orde müxtəlif insanları əks etdirib: fars su daşıyıcıları, Bakı tatar qadınları (o dövrlərdə azərbaycanlılara fars, tatar və ya hər ikisi deyilirdi), Bakı musiqiçiləri, hamam işçiləri, küçə ifaçıları və s.
Fotoşəkildə Bakılı tatar qadını təsvir olunub.
Məryəm Hacıbəyova












Teref.az © 2015
TEREF - XOCANIN BLOQU günün siyasi və sosial hadisələrinə münasibət bildirən bir şəxsi BLOQDUR. Heç bir MEDİA statusuna və jurnalist hüquqlarına iddialı olmayan ictimai fəal olaraq hadisələrə şəxsi münasibətimizi bildirərərkən, sosial media məlumatlarındanda istifadə edirik! Nurəddin Xoca
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
E-mail: n_alp@mail.ru