MİLLİ AZADLIQ HƏRƏKATININ FƏDAİSİ AKADEMİK XUDU MƏMMƏDOV ƏBÜİFƏZ BƏY ( ELÇİBƏY ) HAQQINDA
12-08-2026, 09:24

Görkəmli alim və milli azadlıq hərəkatının fədaisi akademik Xudu Məmmədov Əbülfəz Elçibəyə həmişə böyük hörmətlə yanaşıb. Əbülfəz Elçibəy də ömrünün sonunadək Xudu Məmmədova "müəllimim" deyə xitab edib. Onların hər ikisi türkçülük, azərbaycançılıq və müstəqillik ideyaları uğrunda birlikdə mübarizə aparıblar.
Xudu Məmmədov sovet rejiminin sərt vaxtlarında belə milli şüurun, türkçülük ideyalarının inkişafına çalışıb. Elçibəy bu mübarizədə Xudu Məmmədovun ideyalarından və şəxsiyyətindən güc alıb.
Elçibəy həbs həyatı, gizli təşkilatlanmalar və milli hərəkat dövründə Xudu Məmmədov kimi ziyalıların dəyərini həmişə uca tutub, ona mənəvi müəllim kimi yanaşıb.
Xudu Məmmədovun 1988-ci ildəki fəaliyyəti və ölümü Milli Azadlıq Hərəkatı iştirakçıları, o cümlədən Elçibəy tərəfindən hər zaman dərin hüzn və ehtiramla anılıb.
Əbülfəz Elçibəy həyatının sonuna qədər "müəllimim" deyə xitab etdiyi nadir şəxsiyyətlərdən biri Xudu Məmmədov olub.
Xudu Məmmədov hələ 1970-ci illərdə, Elçibəyin DTK (KGB) tərəfindən təqib olunduğu və həbs edildiyi dövrlərdə onun ideya fədaisi olduğunu vurğulamış, onu milli hərəkatın "mənəvi simvolu" kimi xarakterizə etmişdir.
Xudu Məmmədov Elçibəyi xalqın azadlığı üçün öz gəncliyini və şəxsi həyatını qurban verməyə hazır olan nadir fədailərdən biri kimi görmüşdür. O, Elçibəyin heç bir maddi və ya vəzifə təmənnası güdmədiyini tez-tez qeyd edirdi.
Xudu müəllim Elçibəyi sovet rejiminin qorxu mühitində belə tələbələrinə cəsarətlə gizli tarix və türkçülük dərsi keçən, gənclərin milli şüurunu oyadan bir lider kimi qiymətləndirmişdir.
O, Elçibəyin kütlələri arxasınca apara biləcək mənəvi gücə və xalq sevgisi- nə malik olduğunu vurğulamışdır. Təsadüfi deyil ki, Xudu Məmmədovun ətrafındakı bir çox ziyalı Elçibəyin milli hərəkatın önünə keçməsini məhz onun xalq daxilindəki təmiz nüfuzu ilə əlaqələndirirdi.
Xudu Məmmədov 1988-ci ildə vəfat etdiyi üçün Elçibəyin prezidentlik dövrünü görməsə də, onun azadlıq mübarizəsinin ideoloji rəhbərlərindən biri olacağına tam inanmışdı. Elçibəy də öz növbəsində Xudu müəllimə həsr etdiyi şeirlərdə və çıxışlarında onun bu inamını həmişə doğrultmağa çalışdığını bildirmişdir.
Xudu Məmmədovun Əbülfəz Elçibəy haqqında şəxsən dilə gətirdiyi ən məşhur və konkret fikir "Əbülfəz təmiz adamdır, Azərbaycanın gələcəyi belə təmiz insanlardan asılıdır" ifadəsidir.
Aydın Qasımlı

