Aşağıdakı güzgü arxasındakı şəkilli yazı sübut edir ki, ETRUSK İTALİYADAKI VƏTƏNİNİ ETRURİYA İLƏ BƏRABƏR HƏM DƏ "TURAN" adlandırıb.
***
Güzgünün qıraqlarına cızılmış Etrusk sözləri belə deşifrə olunur :
QASASALIMICA TURAN ATUNIZ ADM
Və bütöv tekst belə bərpa olunur:
QASASALIMICA iki sözün birləşməsidir : QASAS və ALIMICA
Qasas yəqin ki, QİSAS`dır. Ya səhv yazılıb, ya Etrusk Qisasa Qasas deyib. Alımıca - deyilişin özü maraqlıdır, amma Almayınca feildir. Yerli tələffüzdə yazıldığı kimi də olub. Beləliklə QASASALIMICA QİSAS ALMAYINCA`dır.
QİSAS ALIMICA TURAN[A] ATUNIZ AD[I]M.
Tam şəkildə isə fikir belədir :
DÜŞMƏNDƏN QİSAS ALMAYINCA TURANA DOĞRU ATUNIZ ADDIM...
Ana hər iki oğlunu TURANIN müdafiəsi üçün döyüşə göndərir.
Təsəvvür edirsinizmi, Etrusklar ölkələrinə həm də TURAN deyirmişlər. Bu ad Aralıq dənizi sahillərində yaşamış TÜRK xalqlarının ümumi adı idi. Onu etrusklar İtaliyaya da gətirmişdilər.
Ona adam adı kimi etrusk yazılarında çox rast gəlirəm. Amma ilk dəfədir ki, ANA TURAN deyəndə ölkə nəzərdə tutduğunun şahidiyəm. Və bu, məni çox sevindirir.
Deyək ki, qardaşlar öldürülmüş TURAN adlı qardaş və ya atalarının qisasını almağa göndərilsəydilər Ana sadəcə deyərdi:
Turanın qısasın almayınca geri dönməyin.
Amma a,
"TURANA DOĞRU ADDIM ATIN" deyir. Turan ölkənin bir hissəsi də ola bilərdi və deyək latınlar oranı tutmuş olardılar.
İtaliyanın sol sahillərini yuyan TİRRENİYA dənizi əslində TURAN DƏNİZİDİR, Həmin TURAN xalqının şərəfinə verilib. Tirreniya Herodotda da rast gəlinir və bu ad türkcənin yunanlaşdırılmış formasıdır. Nankor elə günə salır ki, TÜRKLÜYÜ bilinməsin.
*****
ENGLİSH:
Interpretation:
The scene depicts a mother sending her two sons to battle in defense of Etruria. Before their departure, she offers maternal counsel and moral instruction:
“Until vengeance is taken, march forward toward Turan.”
This statement is not metaphorical but directive in nature. It reflects a worldview in which Turan denotes not merely a personal name, but the homeland itself—understood as the collective land of the people.
The inscription suggests that the Etruscans referred to their country as Turan, a name shared among Turkic peoples who inhabited the Mediterranean littoral. This designation was carried into Italy by the Etruscans themselves.
The so-called Tyrrhenian Sea, which washes the western coasts of Italy, thus preserves a Hellenized form of this older name. Herodotus also records Tyrrhenia, a Greek adaptation of an earlier ethnogeographic term.
Tariyel Azerturk
TEREF