İRANDA SON TÜRK SÜLALESİ: QACARLAR

2-04-2026, 09:14           
İRANDA SON TÜRK SÜLALESİ: QACARLAR
KAÇAR adı, boyun kurucusu olan beyden gelmiş olup "TEHLİKEDEN (GÖZ DEĞMESİ, HASTALIK gibi) KAÇAN" anlamını taşır.
KAÇARLAR'ın ana yurdu BOZOK'tu (bugünkü YOZGAT). Boyun ilk zamanlarda AKÇA (AĞÇA) KOYUNLU, AKÇALI, ŞAM BAYADI ve YIVA adlı dört obadan oluştuğu bilinmektedir. XV. yüzyılın sonlarına doğru BOZOK bölgesinden Kuzey AZERBAYCAN'daki GENCE yöresine göç eden KAÇARLAR, 1492'de burada güçlü bir oymak olarak varlıklarını sürdürdüler.
İran toprakları yaklaşık bin yıl boyunca TÜRKLER tarafından yönetildi. OĞUZ TÜRKLERİNE mensup KAÇARLAR, AĞA MUHAMMED HAN önderliğinde 1796'da iktidarı bir başka TÜRK hanedanlığından devraldı ve yaklaşık 130 yıl İran'ı yönetti.
KAÇAR hükümdarları TÜRK kimliklerine bağlı kalarak kendilerini "SÂLÂR-I TÜRK, PÂDİŞÂH-I TÜRK, SULTÂN-I TÜRK ve bilhassa HÂKÂN-I TÜRK" unvanlarıyla tanımlıyorlardı. Britanya'nın MEŞHED başkonsolosu Sir PERCY SYKES'ın belirttiği gibi: "İran'da Azerbaycan TÜRKLERİ öncü rol oynamaktadırlar. Ordu ve ordudaki en muteber makam sahipleri çoğunlukla bu eyaletten olan şahıslardan ibarettir."
XVIII. yüzyılda SAFEVİ DEVLETİ'nin dayandığı TÜRK oymaklarından yalnızca AFŞARLAR ve KAÇARLAR birliklerini, teşkilât ve kuvvetlerini koruyabildiler. Bu dönemde KAÇARLAR'ın bir kolu eski yurdu olan Gence bölgesinde yaşarken, diğer kolu ESTERÂBÂD yöresinde bulunuyordu. ESTERÂBÂD KAÇARLARI, AŞAĞI BAŞ ve YUKARI BAŞ olmak üzere iki kola ayrılıyordu. KAÇAR hanedanı, AŞAĞI BAŞ kolunun KOYUNLU (KOVANLU) obasından çıktı.
NÂSIRÜDDİN ŞAH, 50 yıla yakın süren hükümdarlığı boyunca (1848-1896) Avrupa'yı resmi olarak ziyaret eden ilk modern İran hükümdarı oldu. 1896'da suikaste uğramasıyla başlayan süreç, 1906'da İran'ın meşrutiyet yönetimine geçmesine yol açtı.
Son KAÇAR ŞAHI AHMED HAN (1909-1925), sürekli Avrupa seyahatleri nedeniyle halk nezdinde Britanya'nın kuklası olarak görülüyordu. Savunma Bakanı RIZA HAN bu durumu fırsata çevirdi ve 1925'te KAÇAR Hanedanlığı'nı devirip PEHLEVİ Hanedanlığı'nı kurdu.
ŞAH RIZA PEHLEVİ, ülkedeki TÜRK mirasını YIKARAK yerine ARYAN hegemonyasına dayanan yeni bir ideoloji inşa etti. 1941'de tahtını oğluna bırakarak sürgüne gitti ve 1944'te Güney Afrika'da öldü. KAÇARLAR'ın devrilmesiyle İran'daki bin yıllık TÜRK hâkimiyeti son buldu ve TÜRKLER, İran siyasetindeki eski güçlerini bir daha elde edemediler.
Ulviyye Mardankızı
TEREF












Teref.az © 2015
TEREF - XOCANIN BLOQU günün siyasi və sosial hadisələrinə münasibət bildirən bir şəxsi BLOQDUR. Heç bir MEDİA statusuna və jurnalist hüquqlarına iddialı olmayan ictimai fəal olaraq hadisələrə şəxsi münasibətimizi bildirərərkən, sosial media məlumatlarındanda istifadə edirik! Nurəddin Xoca
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
E-mail: n_alp@mail.ru