Türkmen efsanelerine göre Moğolların kökeni, Oğuzhan'ın çocukları, Albirgırcık Han'ın Anadolu akını:
Türkmen efsanelerine göre Uzhan (Oğuzhan) Karahan'ın oğludur. Karahan soyundan iki kuşak önce Kalmuk denilen Moğollar ayrılmıştır. Karahan'dan sonra Uzhan (Oğuzhan) 120 yıl hanlık yapmıştır. Adları Günhan, Ayhan, Yıldızhan, Gökhan, Denizhan ve Dağhan olan altı oğlu olmuş ve ondan sonra ilk oğlu olan Günhan 70 yıl han olmuştur. Günhan soyundan Göklen Boyu (Kayı) doğmuştur. Dağhan'ın çocuklarından olan Salırhan'ın Albirgırcık adını taşıyan yiğit ve savaşçı oğlu olmuş. 1100 aileye başbuğ olan Albirgırcık Han Anadolu'ya akın etmiş ama yenilgiye uğramış ve tutunamamıştır. 100 aile ölürken, 1000 aile kurtulmayı başarmış. Albirgırcık Han yalnız 300 aile ile Türkmenistan'ın çağdaş Balkan iline geri dönmüştür. Yenilgiden sonra Albirgırcık Han'ı terkeden 700 aile ise Anadolu'da kalmaya ve orada tutunmaya karar vermişlerdir. Horasan'a geri dönen Albirgırcık Han'ın adları Teke, Yomut, Ersarı, Salır Sarık ve Yemreli olan beş oğlu ve adı bilinmeyen bir oğlu daha olmuştur.(1)
(1)Türkmenistan İlimler Akademisi Mahtumkulu Adındaki Dil, Edebiyat ve Milli El Yazmaları Enstitüsü Elyazmaları Hazinesi, Dosya Nu. 642(f), Derleme yeri ve tarihi: 1882 doğumlu Ballı Bayramgulı Oğlu'nun Gulcan Molla'dan işittiği anlatı, 1940, Balkan Vilayeti
Uygur kökenli Prof. Dr. Alimcan İnayet, Türkmen kökenli Dr. Didar Annaberdiyev, 300 Türkmen Efsanesi, Ötüken Neşriyat A.Ş, İstanbul 2019, s. 117-118
Hiç