1930-cu illərdə Berlindəki Temmler Werke şirkətinin əczaçıları metamfetamin kimi tanınan stimulyator Pervitin hazırladılar.
31-12-2025, 00:06

Yan təsirlərə qızdırma, susuzluq və halsızlıq, paranoya və depressiya daxil idi.
İnsanlar 10-15 gün yuxusuz qala, demək olar ki, heç nə yeyə və daim hərəkətdə ola bilərdilər. Alman şirkəti Temmler Werke kütləvi şəkildə Pervitin istehsalına və cəbhəyə böyük dozada tədarük etməyə başladı. Vermaxt məlumatlarına görə, 1939-cu ildən 1945-ci ilə qədər əsgərlərə təxminən 200 milyon Pervitin tableti verilib.

Fransanın işğalı ərəfəsində Vermaxt əsgərlərinə 35 milyon doza Pervitin verilib. Pervitin tabletləri rəsmi olaraq Vermaxt pilotlarının və tank heyətlərinin rasionuna daxil edilib. Nasist Almaniyası mülki şəxslər üçün də pervitin istehsal edirdi: pervitin içliyi olan "Panzerschokolade" adlı şokolad konfetləri satılırdı.
Müharibə səyləri üçün heç kim əsirgədilmədi - Vermaxt Ali Komandanlığının 1944-cü ildə verdiyi bir direktivdə deyilirdi: "Mümkün ağırlaşmalar (dərmanların istifadəsindən) və hətta itkilər tibb işçilərinin vicdanını narahat etməməlidir. Cəbhədəki vəziyyət tam sədaqətimizi tələb edir."
Adolf Hitler özü şəxsi həkimindən gündəlik olaraq pervitin və Eukodal (ağrıkəsici oksikodon) iynələri alırdı; müharibənin sonuna qədər Fürer gündə bir neçə dəfə pervitin iynələri alırdı. Verner Piperin "Sürətdə Nasistlər" kitabında bir şahid belə danışır: "Hitlerin ətrafında Morel qədər tez-tez heç kim xatırlanmırdı. Fürer özü daim soruşurdu: "Doktor Morel iksirləri ilə hara yoxa çıxmışdı?"". Təbliğat naziri və Üçüncü Reyxin ideoloji rəhbəri Jozef Gebbels morfinə aludə olmuşdu, çünki o, tamamilə hər şeydən xəstə olduğuna inanırdı. Onun həmkarı Reyxsmarşall Göring Birinci Dünya Müharibəsi zamanı kokainə aludə olmuşdu və intensiv şəkildə morfin qəbul edirdi. İkinci Dünya Müharibəsinin sonunda, Reyxsmarşall amerikalılar tərəfindən ələ keçirildikdə, onun iki böyük çamadanında 20.000 ampul morfin tapdılar.
D-IX kod adlı "Energiepille" Berlinin şimalındakı Zaksenhauzen həbs düşərgəsindəki məhbuslar üzərində sınaqdan keçirildi. Bu, pervitin, Eukodal və kokainin partlayıcı qarışığı idi. Təcrübələrin nəticələri alman həkimlərini heyran etdi: 20 kq çəki daşıyan yorğun məhbuslar gündə cəmi iki saat istirahət etməklə 112 kilometrlik yürüşləri istirahət etmədən başa vurdular. "Narkotiklər blitskriqin əsl yanacağı idi. Adi piyadalar, dənizçilər və pilotlar sözün əsl mənasında fövqəlbəşəri qabiliyyətlərə malik robotlara çevrildilər", - deyə əczaçı Kemper kitabında yazır.
Lakin həkimlər qeyd edirlər ki, Avropanı "təkərlər üzərində" fəth etmək üçün möhtəşəm planın mənfi tərəfi yüz minlərlə əsgərin çarəsiz narkoman halına gəlməsi və artıq müharibə teatrlarında istifadə edilə bilməməsi idi. Müəyyən dərəcədə 1943-cü ilin uğurlarını karyera alman əsgərləri arasında narkomanların sayının çox olması və heç bir miqdarda narkotikin onları stimullaşdıra bilməməsi ilə əlaqələndirmək olar. Buna görə də belə gözlənilməz qərarlar və ölümcül strateji və taktiki səhvlər baş verdi.
İkinci Dünya Müharibəsi zamanı amerikalılar və ingilislər əsgərlərə Benzendrin vurdular və Pervitin hazırlayan alman əczaçıları müharibədən sonra ABŞ-a gətirildi və Amerika ordusu üçün oxşar dərmanların hazırlanmasında iştirak etdilər. Amfetaminlər Koreya müharibəsində istifadə edildi və Vyetnam müharibəsi zamanı geniş istifadə edildi, bir çoxları vətənə aludə oldu. Təxmin edilir ki, 1966-1969-cu illər arasında amerikalı hərbçilər 225 milyon metamfetamin və dekstroamfetamin tableti qəbul ediblər.
Tahir Azadov
TEREF

