Danimarkanın Niva şəhəri yaxınlığında arxeoloqlar iki Mezolit dövrünə aid yaşayış məskəni qazıblar - biri vaxtilə kiçik bir adada, digəri isə uçurumun altındakı fyordun sahilində yerləşirdi.

Ərazidə yaşayan ovçu-yığıcılar ocaqlı kiçik daxmalarda yaşayırdılar. Ətraflarındakı torpaq heyvan sümükləri və çaxmaqdaşı alətləri - bıçaqlar, baltalar və ox ucları ilə dolu idi. Hər daxmada cüyür dişləri kimi bir neçə ritual əşya ocağın yaxınlığında müəyyən edilmiş bir yerə qoyulurdu ki, bu da ovda uğur gətirə bilərdi.

Ada yaşayış məskəninin yaxınlığında arxeoloqlar 12 məzar aşkar ediblər. Dəfnlərdən ikisi cütləşib: hər birində bir kişi və bir qadın dəfn edilib. Üçüncü məzarda 30 yaşlı bir kişi 3-4 yaşlı bir uşaqla birlikdə dəfn edilib.

40 yaşlı bir kişi tabut kimi bütöv bir ağac gövdəsinin qabığına bükülmüş halda tapılıb. Onun kəmərində çaxmaqdaşı bıçağı var idi. Təxminən 166 sm boyunda, güclü bədən quruluşuna, möhkəm sümüklərinə, qaş silsilələrinə və güclü çənələrinə malik idi. Kəlləsində iki zərbənin izləri var idi, hər ikisi o qədər güclü idi ki, çatladı. Lakin kişi hər iki yaradan sağ çıxdı və uzun illər sonra yaşadı.

Skeletlər qolları yanlara uzadılmış və ayaqları bir-birinə sıxılmış halda tapıldı - cəsədlər, ehtimal ki, dəriyə bükülmüşdü. Bəzilərinin qəbirlərinə çaxmaqdaşı bıçaqları və ya maral dişləri qoyulmuşdu. Bu şəxslər ümumiyyətlə sağlam idilər və orta ömür müddəti 35-40 il idi.

Oğlanın məzarı uçurumun altındakı yaşayış məntəqəsində tapıldı. 5-6 yaşlı ölən uşaq qırmızı yanmış oxra ilə örtülmüş dəriyə bükülmüş və dərin bir çuxura qoyulmuşdu. Bu gün o, "Günün kəlləsi" rubrikamızda yer alır. Qeyri-adi olan odur ki, dəfn mərasimində qəbir əşyaları yox idi, lakin forma və ölçüdə dilə bənzəyən kəsilmiş daş mərhumun ağzına qoyulmuşdu. Bu ritualın mənası aydın deyil, amma bəlkə də oğlanın bəzi xüsusi qabiliyyətlərini simvolizə edirdi? Sizcə nə var?
Radiokarbon tarixləndirməsinə görə, dəfnin 7500 yaşı var.

Skelet müayinələri göstərir ki, o, yaşına görə olduqca qısa olsa da, yaxşı qidalanan sağlam bir uşaq idi. Oğlanda diş çürüməsi əlamətləri yoxdur: onun pəhrizi zülalla zəngin qidalardan ibarət idi; o, heç vaxt şirniyyat dadmamışdı.

Sümüklərdə karbon izotop ölçmələri oğlanın pəhrizinin 70%-nin dənizdən gəldiyini göstərdi. Yaşayış məntəqəsində tapılan sümüklərə əsasən, burada treska və kambala, eləcə də suitilər tutulurdu. Fyord sahili boyunca sıx meşədə şimal maralı və çöl donuzu ovlanırdı. Vəhşi pişiklər, canavarlar və qunduzlar, ehtimal ki, xəzlərinə görə öldürülürdü.

Üz skeleti yaxşı qorunub saxlanılmışdı ki, bu da məhkəmə antropoloqlarına oğlanın görünüşünü bərpa etməyə imkan verirdi.

Skelet və portret Hørsholm Regional Muzeyində sərgilənir. Deyirlər ki, yenidənqurma o qədər dəqiqdir ki, valideynlər uşağı tanıyıblar.