İosif Rayxelqauzun "Biz yanlış yerdəyik" kitabından
29-01-2026, 12:14

"Bu hekayəni uzun müddət "Sovremennik"in ədəbi direktoru olmuş Yelizaveta İsaakovna Kotovadan eşitdim.
1967-ci ildə Sovet hakimiyyətinin əlli illiyi münasibətilə Oleq Nikolayeviç Yefremov teatrda "Dekabristlər", "Xalqın iradəsi" və "Bolşeviklər" trilogiyasını səhnələşdirib. Pyesləri məşhur dramaturqlar Mixail Şatrov, Aleksandr Svobodin və Leonid Zorin yazıblar. Eyni zamanda, Yefremov dramaturq Mixail Roşçin ilə geniş əməkdaşlıq edib və Aleksandr Volodinin "Təyinat" pyesini səhnələşdirib.
Yubiley şənlikləri şərəfinə Oleq Nikolayeviç bir qrup "Sovremennik" aktyoru ilə birlikdə Böyük Kreml Sarayında qəbula dəvət olunub. Yefremov Kremlə gedib. Təbii ki, içəri girməzdən əvvəl bir neçə təhlükəsizlik kordonundan keçməli və sənədlərini hər yerə göstərməli olub.
Postların birində Kreml alayından olan gənc bir əsgər dayanıb və o, həyatda heç nə görməmişdi. Yefremovu görmək həyatında böyük bir hadisə idi — Oleq Nikolayeviç "Plyuşçixada Üç Qovaq" filminin nümayişindən sonra inanılmaz dərəcədə məşhur idi.
Yefremovun qabağında bir qrup müəllif gedirdi. Mühafizəçi Mixail Şatrovun pasportunu götürdü və qonaq siyahısındakı adla uyğun gəlməyən "Marşak" adını oxudu. Uzun yoxlama və rəhbərləri ilə radio əlaqəsindən sonra Şatrov içəri keçdi.
Sonra əsgər Volodinin pasportunu götürdü və oxudu: "Livşits". Başqa bir yoxlama, başqa bir radio əlaqəsi. Bir az çaşqınlıq içində olan mühafizəçi Volodini içəri buraxır.
Mixail Roşçin onun ardınca gəlir. İndi tamamilə təəccüblənən əsgər sənədlərində oxuyur: "Gibelman".
Svobodin Roşçinin arxasından keçdi. Pasportunda soyadı "Liberte" kimi yazılıb.
Və Oleq Nikolayeviç Yefremov nəhayət yaxınlaşanda əsgər titrəyən əli ilə pasportunu götürdü və sənədə deyil, Yefremovun gözlərinə baxaraq dedi: "Oleq Nikolayeviç, yaxşı..." "Yefremov - heç olmasa geydirmə deyil?"
(İosif Rayxelqauzun "Biz yanlış yerdəyik" kitabından)
Eldar Tağıyev
TEREF

