Finlandiya 1917-ci ildə müstəqillik qazandıqda rəssam İlya Repin Finlandiyada qaldı. O, Finlandiya Böyük Hersoqluğunun bir hissəsi olan və Sankt-Peterburqun ətrafında yerləşən Kuokkala (indiki Repino) kəndində bir mülkə sahib idi.
Sovet Rusiyası üçün Repinin Finlandiyada qalması onun nüfuzuna böyük zərbə vurdu. Finlandiya rəsmiləri üçün, şöhrətinə baxmayaraq, Repin rus qaçqını idi və fəaliyyəti, ehtimal ki, yerli polis tərəfindən izlənilirdi. O, bağına qulluq edir və rəsm çəkirdi. Yoxsulluq içində yaşayır, tərəvəz və meyvə yetişdirirdi, amma heç vaxt SSRİ-yə qayıtmadı.
Sərhəd bağlananda Repinin artıq 73 yaşı var idi, ona görə də onun ən əhəmiyyətli əsərləri sərhədin o biri tərəfindəki inqilab qarışıqlığında itib getdi. Bolşeviklər Repinin dəyərini yaxşı başa düşürdülər, ona görə də əsərləri tez bir zamanda milliləşdirildi. Onlar Moskvanın Tretyakov Qalereyasında və Sankt-Peterburqdakı Rus Muzeyində diqqət mərkəzində qalırlar.
Cütlüyün 1925-ci ildə Repinə səfərinin ətraflı təsviri gizli Finlandiya polis sənədlərində tapılıb. Rəssamın əvvəllər tanımadığı Aaron Sternberq Repinə "gəlib" və Sovet rəhbərliyinin ünvanını ötürüb. Rəssamdan Leninqrada köçməsini xahiş edən və yaxşı pensiya, mənzil və maşın vəd edən Repin.

Repin cavab verib: "Siz mənə pul təklif edirsiniz, milyonlarla insanın aclıq çəkdiyi və acınacaqlı bir həyat sürdüyü böyük Rusiyanı tamamilə viran qoyan dilənçilər... Mən varlı deyiləm, amma pulunuzu qəbul edəcək qədər kasıb deyiləm."

Repin həmçinin cütlüyə birbaşa bildirib ki, Sankt-Peterburqun adını Leninqrad adlandırmağı düşünür. "Mənə deyin, bir qrup macəraçı hansı haqla bir şəhərin adını yeraltı fanatik, xəstə axmaq Leninin adı ilə dəyişdirməyə qərar veriblər?"
Sənədlərdə həmçinin Sternberqlərin Repinə xatirə olaraq rus almaları gətirdiyi, bundan sonra Repin, həyat yoldaşı və oğlunun xəstələndiyi bildirilirdi. Almaların zəhərləndiyindən şübhələnirdi.
Korney Çukovski də İlya Repini razı salmaq üçün Finlandiyaya göndərilib. Bir müddət sonra Çukovski geri döndü və məyus halda rəssama təsir etmək üçün etdiyi bütün cəhdlərin qaya üzərindəki dalğa kimi çökdüyünü bildirdi. Tezliklə İlya Yefimoviç vəfat etdi. Onun gündəlikləri Finlandiyada nəşr olundu. Onların arasında aşağıdakı sətirlər də var idi: "Korney gəldi. Yeri gəlmişkən, qayıtmamağı məsləhət gördü."
Rəssamın diqqətini cəlb edə bilmədikləri üçün bolşeviklər onun oğlu Yuriyə təsir göstərməyə başladılar. Lakin Yuri Repin heç vaxt Sovet İttifaqına gedə bilmədi.
Lakin üçüncü nəsildə bolşeviklərin yaxşı həyat vədləri münbit torpağa düşdü. İlya Repinin nəvəsi Diy (Dmitri) 1935-ci ilin yazında Sovet İttifaqına qaçdı.
Elə həmin ilin avqustunda, 1935-ci ildə "SSRİ-nin yüksək vəzifəli şəxslərinə qarşı terror hücumları həyata keçirmək niyyətində olduğuna görə" edam edildi.
O, cəmi 28 il yaşadı.
Eldar Tağıyev.
TEREF