Avropanın mərkəzində yerləşən Macarıstan qlobal siyasi arenada və dövlət idarəçiliyi sistemində olduqca nadir, həm də səs-küylü bir dövlət qənaəti presedentinə imza atıb. Macarıstan Parlamenti ölkənin yeni Baş naziri Peter Madyar hökumətinin dövlət xərclərinin optimallaşdırılması və büdcə intizamının bərpası proqramı çərçivəsində millət vəkillərinin, nazirlərin, hətta hökumət başçısının özünün aylıq gəlirlərini və maliyyə imtiyazlarını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq barədə qərar qəbul edib. Hakim "Tisa" partiyasının fraksiyası tərəfindən qanunverici orqana irəli sürülən bu radikal qanun layihəsi müxalifət deputatları tərəfindən də tam dəstəklənib və parlamentin iclasında yekdilliklə qəbul olunub.

Yeni qanunun tələblərinə əsasən, ötən il üçün adambaşına düşən ÜDM-in payı, habelə deputatların komitələrdəki fəaliyyət əmsalları və tutduqları vəzifələr əsas götürülməklə formalaşan maaşlar rəsmən 40% azaldılır. Yerli medianın yaydığı rəsmi hesablamalara görə, deputatların aylıq baza maaşı 2,18 milyon forintdən (təxminən 5300 dollar) birbaşa 1,31 million forintə (təxminən 3200 dollar) endirilib. İslahatın miqyası bununla da bitmir; yeni Baş nazir Peter Madyarın özünün də aylıq maaşı 50%-dən çox azaldılaraq 7,8 milyon forintdən 3,8 milyon forintə düşürülüb. Maaş ixtisarları ilə yanaşı, parlamentarilər illərdir yararlandıqları kütləvi maliyyə güzəştləri və kompensasiya paketlərindən də tamamilə məhrum ediliblər. Belə ki, deputatların mobil rabitə və yanacaq ödənişləri tam ləğv olunub, xidməti ezamiyyət və mehmanxana (şəxsi yerləşmə) xərcləri 31%, ofis icarəsi maliyyələşməsi 52%, deputat köməkçilərinin əməkhaqqı fondu isə 30% azaldılıb. Macarıstan hökumətinin bəyan etdiyi əsas məqsəd dövlət idarəçiliyində təvazökarlıq, mənəvi məsuliyyət və qənaət prinsiplərini gücləndirməkdir. Avropadakı bu unikal iqtisadi-siyasi həmlə "Azərbaycanda da analoji addımın atılmasına və deputatların xərclərinin azaldılmasına ehtiyac yarana bilərmi" sualını gündəmə gətirib.

Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan iqtisadçı ekspert Əli Cabbarov qeyd edib ki, Macarıstan parlamentinin qəbul etdiyi bu qərar iqtisadi böhran və büdcə kəsirləri ilə mübarizə aparan dövlətlər üçün klassik populist və inzibati qənaət modelidir: "Peter Madyar hökuməti bu addımla həm 16 illik Orban iqtidarından qalan böyük büdcə kəsirini qismən qapatmağı, həm də cəmiyyət qarşısında 'islahatçı dövlət' imici formalaşdırmağı hədəfləyir. Macarıstan miqyasında təkcə parlament üzrə həyata keçirilən bu ixtisarlar dövlət büdcəsinə dördillik qanunvericilik dövründə bütöv bir ilin əməliyyat xərclərinə bərabər – təxminən 50 milyard forint (139 milyon avro) nəhəng vəsaitin qənaət olunmasını təmin edəcək. Bu, dövlət maliyyəsinin sağlamlaşdırılması nöqteyi-nəzərindən ciddi iqtisadi effektdir".

Ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycanın mövcud makroiqtisadi göstəriciləri və büdcə strukturu fonunda ölkəmizdə deputat maaşlarının bu formatda kəskin şəkildə azaldılmasına hər hansı bir zərurət və ya iqtisadi zəmin mövcud deyil: "Macarıstandan fərqli olaraq, Azərbaycanın xarici dövlət borcu minimum səviyyədədir, strateji valyuta ehtiyatlarımız ilbəil artır və dövlət büdcəmiz hər hansı bir kəsir və ya maliyyə kollapsı təhlükəsi ilə üz-üzə deyil. Digər tərəfdən, Azərbaycan parlamentində (Milli Məclis) cəmi 125 deputat təmsil olunur və onların saxlanılması, xidməti fəaliyyətinin təmin edilməsi üçün dövlət büdcəsindən ayrılan illik vəsait bütöv büdcə xərclərinin daxilində çox kiçik, cüzi bir faiz bəndini təşkil edir. Yəni bizim qanunverici orqanda maaşların 40% azaldılması dövlət büdcəsinə makroiqtisadi dividendlər gətirməyəcək. Bununla belə, Macarıstan modelinin 'imtiyazların məhdudlaşdırılması' tərəfi, yəni deputatların xidməti yanacaq, rabitə xərcləri və köməkçi aparat fondlarının optimallaşdırılması məsələsi gələcəkdə bizdə də inzibati idarəetmədə şəffaflığı artırmaq üçün nəzərdən keçirilə bilər. Lakin bütövlükdə, millət vəkillərinin əməkhaqlarının kəskin ixtisarı Azərbaycanda aktual deyil və iqtisadi gündəliyimizə tamamilə yaddır".