17. yüzyılın başlarında Karadeniz kıyılarında yaşayan insanlar için hayat denizle birlikte akıyordu. Bayramlı Kasabası, bugünkü Ordu çevresinin en hareketli yerleşimlerinden biriydi. Limana yanaşan kayıklar, sahilde kurulan pazarlar ve deniz ticareti sayesinde kasaba her geçen gün büyüyordu. Ancak bir süre sonra Karadeniz’in dalgalarıyla birlikte kıyılara korkular da ulaşmaya başladı.
Don Kazakları adıyla bilinen korsan toplulukları geceleri ansızın sahillere çıkıyor, köyleri yağmalıyor, insanların mallarını alıp evlerini yakıyordu. En büyük acı ise kadın ve çocukların esir edilmesiydi. Kaçırılan insanlar gemilerle kuzeye götürülüyor, bir daha geri dönemiyordu.
Bayramlı halkı zamanla denizden gelen her sesi korkuyla dinlemeye başlamıştı. Çocuklar kıyıya yaklaşmıyor, aileler geceleri nöbet tutuyordu. Sürekli baskın tehdidi altında yaşamak artık dayanılmaz hâle gelmişti. Bunun üzerine birçok aile sahili terk ederek yüksek vadilere, orman içlerine ve güvenli tepelere göç etti. Bazıları ise "Bucak" denilen yeni yerleşim yerine sığınıyordu. Böylece Bayramlı eski canlılığını kaybederken Bucak giderek büyüyen bir kasabaya dönüşmüştü.
Osmanlı yönetimi korsan saldırılarını durdurmak için Karadeniz’e donanmalar göndermiş, valilere emirler yollanmıştı. Fakat alınan önlemler uzun süreli olmadı. Yıllarca süren korku ve yağmalar bölgenin kaderini değiştirdi. Buna rağmen insanlar yeniden hayat kurmayı başardı. Kirazlimanı çevresinde balıkçılar, kayıkçılar ve tüccarlar yeni bir yaşam oluşturdu. Zamanla Bucak büyüyerek bugünkü Ordu şehrinin temelini atmıştı. Böylece Don Kazaklarının bıraktığı acılar, yalnızca bir korku hikâyesi değil, Ordu’nun yeniden doğuşuna yön veren tarihi bir dönüm noktası olarak hafızalarda kaldı.
Kaynak: Sıtkı Çebi, ”Ordu Şehri Hakkında Derlemeler ve Hatıralar” ORSEV yayınları, 2000, Ordu
Hüseyin Naim Güney
TEREF