İŞTE MENDERES GERÇEKLERİ...
4-06-2026, 09:14

YAZININ SONUNDA KOREDE ÖLEN BİR ASKER ADINA
N.HİKMETİN, MENDERESE HİTABEN YAZDIĞI ŞİİRİ MUTLAKA OKUYUN....
Menderes neden idam edildi?
> Adnan Menderes neyle suçlanmıştı?
>
1- Örtülü ödenek paralarını zimmetine geçirmek,
2- 6-7 Eylül Olayları'na önceden haberi olduğu halde müdahale etmemek,
3- Kanuna aykırı olarak üniversite basmak ve halka ateş açtırtmak,
4- Bazı muhalefet milletvekillerinin ve muhalefet liderinin seyahat
özgürlüğünü kısıtlamak,
5- Devlet radyosunu siyasi çıkarları için kullanmak,
6- Halkı Demokrat İzmir gazetesinin matbaasını tahrip etmeye teşvik etmek
7- Kırşehir'i haksız olarak ilçe yapmak,
8- Yargı bağımsızlığının ihlal etmek,
>9- Tahkikat Komisyonu'nun kurulup olağanüstü yetkilerle donatmak,
10- CHP'nin mallarına "haksız" yere el koydurmak,
> Gibi nedenlerle.
> Peki bunlar idam cezası için yeterli mi?
> Bence hiçbir suçun cezası idam olamaz, idama tamamen karşıyım. Fakat
> Menderes de idama karşı mıydı?
Elbette değil, 1951-1960 yılları arasında Menderes 43 kişinin idam
kararına imza attı ve hepsi idam edildi.
> İdamların en dramatik olanı ise, 14 Nisan 1955'te casusluk suçundan
idam edilen Hayati Karaşahin'di.
İnfazı, Ankara Samanpazarı'nda halka açık olarak yapıldı. Suçu neydi?
Rusya için casusluk yapmak
>
>
> Menderes'in başka suçları yok muydu?
Aslında Menderes'in suçları mahkemelerde gündeme gelmeyenlerdi.
ABD'nin tepkisinden çekinen Gürsel hükümeti aşağıdakileri hiç gündeme getirmedi.
>
>
1- 1951 yılında Menderes hükümeti Kore Savaşı'na Amerika için asker gönderdi.
Amerikan çıkarları için bine yakın vatan evladı Kore'de yaşamını
yitirdi, binlercesi yaralandı.
> 2- 1952'de NATO'nun isteği üzerine komünizme karşı gayri-nizamı harp
yapacak Seferberlik Tetkik Kurulu, daha sonraki adıyla Özel Harp
Dairesi kurdu.
> 3- 1954 yılında Yabancılara petrol arama ve çıkarma izni verildi.
> 4- Tek parti döneminde kurulan bazı traktör ve basma fabrikaları
> Menderes döneminde özelleştirildi veya ekonomik olmadıkları için
kapatıldı.
> Nuri Demirağ tarafından kurulduktan sonra İsmet İnönü tarafından
devletleştirme kapsamına alınan uçak ve uçak motoru fabrikaları,
Eskişehir tank fabrikası ve Kırıkkale silah fabrikası Menderes
döneminde NATO standartlarına uymadıkları gerekçisiyle kapattı.
> 5- Cezayir kurtuluş savaşı sırasında Fransa'yı destekledi.
6- 1954-1958 yılları arasında 238 gazeteci iktidara karşı yazılar
yazmak suçundan mahkûm ettirdi.
7- "Tahkikat Komisyonu"nu kurdu. 15 DP milletvekilinden oluşan
komisyon hem suçlama hem de yargılama hakkına sahipti.
Komisyon 5 kişiden fazla yan yana yürümeyi bile yasakladı.
> 8- İsmet İnönü'ye 12 oturum meclisten men cezası verildi.
> 9- Turan Emeksiz hükümete karşı İstanbul Üniversitesi'nde düzenlenen
> bir protesto mitinginde polisin açtığı ateş sonucu öldü.
> Hüseyin Onur ise sol bacağı kesilerek kurtarıldı.
> 10- Hukuk'un üstünlüğünü savunan Yargıtay Başkanı Bedri Köker,
> Yargıtay Başsavcısı Rifat Alabay, Yargıtay 2. Başkanlarından Haydar
> Yücekök,
> Yargıtay Üyeleri Melehat Ruacan, Kamil Çoşkunoğlu, Faik Uras ve
> İlhan Dizdaroğlu 'görülen lüzum üzerine emekliye sevkedildiler.
>
> Aslında Menderes hükümeti, ordu darbe yapacak gerekçesiyle daha 6
> Haziran 1950'de,
> Genelkurmay Başkanı Nafiz Gürman olmak üzere bütün üst komuta kademesi
> dahil olmak üzere 15 general ve 150 albayı re'sen emekliye sevk
> etmişti.
>
1950-1960 DP hükümetinin kısa bir değerlendirmesini yapmaya çalıştım.
>
Erdoğan, Menderes'in ölüm yıldönümü ile ilgili olarak yaptığı
konuşmayı Necip Fazıl'dan şiir okuyarak tamamladı.
> Ben de Nazım Hikmet'tin bir şiiri ile yazımı tamamlıyorum.
> O şiirde belki Menderes'in niçin idam edildiğini de bulabilirsiniz.
>
>
> KORE'DE ÖLEN BİR YEDEK SUBAYIMIZIN ADINA NAZIM HİKMET'İN MENDERESE YAZDIĞI ŞİİR...
>
>
> DİYET
>
> Gözlerinizin ikisi de yerinde, Adnan Bey,
> iki gözünüzle bakarsınız,
> iki kurnaz,
> iki hayın,
> ve zeytini yağlı iki gözünüzle
> bakarsınız kürsüden Meclis'e kibirli kibirli
> ve topraklarına çiftliklerinizin
> ve çek defterinize.
> Ellerinizin ikisi de yerinde, Adnan Bey,
> iki elinizle okşarsınız,
> iki tombul,
> iki ak,
> vıcık vıcık terli iki elinizle
> okşarsınız pomadalı saçlarınızı,
> dövizlerinizi,
> ve memelerini metreslerinizin.
> İki bacağınızın ikisi de yerinde, Adnan Bey,
> iki bacağınız taşır geniş kalçalarınızı,
> iki bacağınızla çıkarsınız huzuruna Eisenhower'in,
> ve bütün kaygınız
> iki bacağınızın arkadan birleştiği yeri
> halkın tekmesinden korumaktır.
> Benim gözlerimin ikisi de yok.
> Benim ellerimin ikisi de yok.
> Benim bacaklarımın ikisi de yok.
> Ben yokum.
> Beni, Üniversiteli yedek subayı,
> Kore'de harcadınız, Adnan Bey.
> Elleriniz itti beni ölüme,
> vıcık vıcık terli, tombul elleriniz.
> Gözleriniz şöyle bir baktı arkamdan
> ve ben al kan içinde ölürken
> çığlığımı duymamanız için
> kaçırdı sizi bacaklarınız arabanıza bindirip.
> Ama ben peşinizdeyim, Adnan Bey,
> ölüler otomobilden hızlı gider,
> kör gözlerim,
> kopuk ellerim,
> kesik bacaklarımla peşinizdeyim.
> Diyetimi istiyorum, Adnan Bey,
> göze göz,
> ele el,
> bacağa bacak,
> diyetimi istiyorum,
> alacağım da.
>
> 25 Haziran 1959
BANU AVAR

