Körpə at doğulanda onun dırnaqları yumşaq, elastik qişalarla örtülür ki, onları at yetişdirənlər “qızıl başmaq” adlandırırlar. Bu möcüzənin elmi adı eponychiumdur.
Doğuş anları içərisində dırnaq kapsulası havaya çıxan kimi qurumağa və sərtləşməyə başlayır. Sərtləşdikdən və tay gəzməyə başladıqdan sonra dırnaq kapsulası təbii olaraq düşəcək. Tipik olaraq, dırnaq kapsulası doğumdan sonra 48-72 saat ərzində tamamilə köhnəlir.
Həm ananı, həm də tayını qorumağa xidmət edir. Körpə atlar gec hamiləlik dövründə analarının içərisinə çox təpik vurmalarına görə insanlara bənzəyir. Atlar tam dırnaqları ilə doğulduğundan, bu təpiklər doğumdan əvvəl anaya zərər verə bilər. Dayçalar da ana bətnindən ilk olaraq, ön ayaqları çıxır və yerə dəydikdə yumşaq qişası tayın zədələnməsinin qarşısını alır.
Bu faydalıdır, çünki atlar yırtıcı heyvanlardır; doğumdan sonra yırtıcılar bütün doğuş materialına və geridə qalan qoxuya cəlb olunurlar. Buna görə də, atlar doğuşdan dərhal sonra qaçmaq üçün təkamül keçirmişlər (buna görə də dayçalar tam inkişaf etmiş dırnaqlarla doğulur). Dırnaq kapsulları üçün digər terminlərə "pəri barmaqları" və "qızıl başmaqlar" daxildir. Tarixən, dırnaq kapsullarını insanlar bəyənməyib. Ona görə də, bir çox ata baxanlar, bu strukturları daha cəlbedici adlarla çağırmağa başlayıblar.

"Dayçanın” ayaq barmaqları" təsviri bir termindir, çünki dırnağın altındakı rezin toxuması həqiqətən kiçik ayaq barmaqlarına bənzəyir. "Qızıl başmaqlar" dırnağın yuxarıdan görünüşünü təsvir edir, burada dırnaq daha geniş və bədənə daha yaxındır, sonra ayaq barmağına doğru daralır. Bu ona başmaq kimi bir görünüş verir. "Qızıl" toxumanın sarı rənginin moda təsviridir.
Esmira ŞÜKÜROVA
TEREF