Sari Ələkbər (tam adı: Sari İmamqulu oğlu Ələkbər; 1 iyul 1885, Yelizavetpol – 6 noyabr 1938, Qars)
Gəncə üsyanının təşkilatçılarından biri. Azərbaycan Demokratik Respublikası (ADR) dövründə tağım komandiri.
​Doğum tarixi: 1 iyul 1885
​Doğum yeri: Yelizavetpol (indiki Gəncə), Yelizavetpol quberniyası, Rusiya İmperiyası.
​Vəfat tarixi: 6 noyabr 1938 (53 yaş).
​Vəfat yeri: Qars, Türkiyə.
​Uşaqları: İsmayıl Sariyal.
​Qrup: "Difai".

Tərcümeyi-hal:
​Sari Ələkbər 1 iyul 1885-ci ildə Gəncənin Xəlfəli məhəlləsində anadan olub. Azərbaycanın müasir tarixində əsas fiqurlardan biri olan o, 1905-ci il milli azadlıq hərəkatının ilk günlərindən Difai təşkilatının üzvü olub. Daha sonra Gəncə Milli Komitəsinin iki zərbə qoşunundan birinə rəhbərlik edərək onun aparıcı fiqurlarından birinə çevrilib.

Ailəsi:
Cəvahir xanımla evli idi. Onların Qulu və İsmayıl adlı iki oğlu və Brilliant adlı bir qızı var idi. Qızı Brilliant isə Əsədullah Ağuzyumun oğlu Lətif Ağuzyumla evləndi. 1931-ci ildə ailə repressiyaya və sürgünə məruz qaldı.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründəki fəaliyyətləri:

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə tağım komandiri, daha sonra isə polis şöbəsinin rəis müavini vəzifəsində çalışıb. Gəncə üsyanının liderlərindən biri olan Cahangir bəy Kazımbəyov xatirələrində qeyd edir ki, 1920-ci il mayın 24-dən 25-nə keçən gecə Balabaqban məscidində partizan dəstələrinin rəhbərləri Sarı Ələkbər və Qaçaq Qəmbərlə üsyanın başlanması barədə razılığa gəlinib.
Üsyanın gedişində qəhrəmanlıq nümayiş etdirən Sarı Ələkbər 11-ci Qırmızı Ordunun bölmələrinin tərksilah edilməsində fəal iştirak edib. 1952-ci ildə Parisdə nəşr olunan "Azərbaycan" jurnalının ikinci sayında Ceyhun bəy Hacıbəyli Gəncə üsyanının qəhrəmanları arasında Sarı Ələkbəri də qeyd edib.
Mühacirət:
Gəncə üsyanının vəhşicəsinə yatırılmasından sonra Sarı Ələkbərin qardaşları və yaxın qohumları məhkəməsiz edam edilib. O, özü böyük çətinliklə Türkiyənin Trabzon şəhərinə qaçmağı bacarıb. Oğulları Qulu və İsmayıl, qızı Brilliant isə Qazaxıstana sürgün edilib, lakin 1924-cü ildə Sara Ələkbərin silahdaşları onları gizlicə Trabzondakı ona apara biliblər. Gəncədə Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra Sara Ələkbərin bütün əmlakı müsadirə edildi.
​Onun haqqında:
​Dr. Fəthi Tevetoğlu "Bu gün gördüyüm Rusiya" kitabında Müzəffər Tuğsavul Paşa və digər azərbaycanlıların Sara Ələkbər haqqında xatirələrini sitat gətirir:
​"Mürsəl Bakı Paşanın komandanlığı altında türk ordusu Bakını ələ keçirmək üçün irəlilədikdə, Gəncədə könüllü bir alay yaradıldı və türk qüvvələrinə qoşuldu. Bu alayın başında böyük mücahid, Gəncəli Sara Ələkbər bəy dayanırdı." Azərbaycan türklərinin bu qəhrəman oğlu yolda 41 dərəcə Selsi qızdırması ilə xəstələndi. Onu tərk edib, Bakıya çatmadan Gəncəyə geri göndərmək istədilər. Lakin o dedi: "Mən bu mübarizəyə qayıtmaq üçün yox, ölmək üçün gəlmişəm!" Gəncəlinin bu coşğusu və ruhu ilə o, Bakıya çatdı və şəhərə girdi."
Azərbaycan türkü
TEREF