Çingiz Xan kim idi?
Bu gün, 08:54

Film və ədəbiyyat Çingiz Xanı yanaqları yüksək, qıyıq gözlü və qısa boylu monqol kimi təsvir edir.
Böyük İskit Çingiz Xanının yalançı obrazı "Tatar-Monqol boyunduruğu" anlayışı qədər aldadıcıdır.
Çingiz Xan əslində kim və nə idi?
Çingiz Xan Transbaikaliyada yaşayan ari skif idi. Çingiz Xanın əcdadları Çinin Uyğur Milli Bölgəsində tapılan mumiyaları skif arilərinin tam Qafqaz əcdadlarını təsdiqləyən Tarim idi.
Çin mənbələrində o, Xanların Çini adlanırdı. "ÇİN" komponenti oğul deməkdir və "xAN" komponenti qədim "torpaq (səltənət)" anlayışını "AN" hərf birləşməsi şəklində kodlaşdırır.
Xanların Çini "Yerin Oğlu" deməkdir. Bu söz birləşməsi Çin dilindən ingilis dilinə tərcümə edildikdə, "Çingiz Xan" oldu. Onun adının başqa bir Çin versiyası "Temnikin oğlu" mənasını verən Temu-çindir və rəsmi tarix hökmdarın adını belə əldə etmişdir ki, bu ad bu günə qədər də eyni olaraq qalır (Qladilin).
Çin yazılı mənbələrində Çingiz xan açıq (qırmızımtıl) saçlı, topa saqqallı və mavi gözlü hündürboylu bir kişi kimi təsvir olunur (A. Lızlov "Skif Tarixi" əsərində, 1692). Yazının illüstrasiyası Çingiz xanın əslində necə olduğunu göstərir.

Çingiz xanın nəvəsinin Marko Polonun rəsmi qalıb; yazıdakı ikinci illüstrasiyaya baxın. O, tamamilə Avropa qadınıdır.
Öz nəticələrinizi çıxara bilərsiniz - bizə öyrədilən tarix həqiqətdən çox uzaqdır. Bu, 18-ci əsrdə Avropa tarixçiləri tərəfindən bəzi xalqları ədalətsiz şəkildə yüksəltmək və digərlərinin tarixini alçaltmaq və kiçiltmək üçün yazılmışdır.
Viktor Yermolaev
TEREF

