Bu yaxınlara qədər insan sivilizasiyasının təxminən 7000 il əvvəl şumerlərdən qaynaqlandığına inanılırdı. Lakin, Türkiyə ilə Suriya sərhədində Göbekli Təpə və ətraf yaşayış məntəqələrinin kəşfi inqilab etdi.
… Göbekli Təpədəki ən qədim tikililər 12000 ildən çox tarixə malikdir. Tapılan artefaktlar arasında yalnız bel örtüyü geyinmiş insanların təsvirləri ilə bəzədilmiş monolitlər var. Bu, çaşdırıcıdır, çünki 12000 il əvvəl planet son dərəcə aşağı temperaturlarla xarakterizə olunan Gənc Dryasın ortasında idi. Belə yüngül geyimdə yaşamaq mümkün olmazdı.…
İqlimin bu cür açıq geyimlərə imkan verəcək qədər mülayim olduğu son dövr təxminən 110.000 il əvvələ, son buz dövrünün başlamasından əvvələ təsadüf edir. Daha mülayim mikroiqlimli ərazilər mövcud ola bilsə də, bu, yalnız bel örtüyü geyinmiş insanların yeganə tarixdən əvvəlki təsviridir. Bu, Göbekli Təpənin ən azı bəzi hissələrinin Gənc Dryas dövründən daha qədim ola biləcəyini göstərir.
... Heyvanları və ya əşyaları təmsil etməyən, əksinə mücərrəd anlayışları təmsil edən ideoqramlar - simvollar Göbekli Təpədə tapılmışdır. Bunlar Şumer yazısından 5000 il əvvəl kəşf edilmiş ən qədim yazı forması ola bilər. Üstəlik, digər ibtidai mədəniyyətlər ağacdan və samandan tikilsə də, Göbekli Təpənin memarları bəzilərinin çəkisi 20 tona çatan nəhəng əhəng daşı bloklarından istifadə etmişlər. Bu, Şumerlərdən min illər əvvəl monumental tikililər tikə bilən icmaların artıq mövcud olduğunu sübut edir.
...
"Durna Steli" kimi tanınan lövhə əlamətdar bir hadisəni xatırladır: bu ərazinin qədim sakinləri səmada zolaqlı bir kometa ilə qarşılaşdıqda "göydən gələn varlıqlar"la qarşılaşdılar. Oyma təsvir həmçinin təxminən 12000 il əvvəl baş verən və Yer kürəsini viran qoyduğu deyilən fəlakətli bir kometa bombardmanını təsvir edir.
... Təəccüblüdür ki, son astrofiziki tədqiqatlar kometa parçalarının məhz bu vaxt Yer atmosferində partladığını və genişmiqyaslı dağıntılara səbəb olduğunu təsdiqləyib. Əgər hekayənin bu hissəsi doğrudursa, Göbekli Təpə daşlarında başqa hansı həqiqətlərin gizləndiyini kim bilir?
...Göbekli Təpədəki kəşflər sivilizasiyanın mənşəyi haqqında bildiyimiz hər şeyi şübhə altına alır. Əgər onu inşa edənlər yazı yazmağı bilirdilərsə, inkişaf etmiş memarlığa sahib idilərsə və kosmik hadisələrin xatirələrini nəsildən-nəslə ötürürdülərsə, bəlkə də şumerlərdən çox əvvəl inkişaf etmiş bir mədəniyyət - izləri bu günə qədər keçmişdə basdırılmış unudulmuş bir sivilizasiya mövcud idi.

Vladimir İvanov