Şəkil: Liza Tuqanova əri Murtuza Muxtarovla birlikdə. Bakı, 1910-cu illər.
Əslən Azərbaycanın Əmircan kəndindən olan neft sənayeçisi, ixtiraçı və xeyriyyəçi Murtuza Muxtar oğlu Muxtarov (1857-1920) 20-ci əsrin əvvəllərində sadə bir fəhlədən Qafqazın ən varlı adamlarından birinə yüksəlib.

Muxtarov xəstəxanaları maliyyələşdirib, kasıb ailələrdən olan istedadlı tələbələrin təhsilini ödəyib və xeyriyyə təşkilatlarına külli miqdarda pul bağışlayıb.

Həyat yoldaşı Liza (1876-?) osetinli, çar generalı Xambi Tuqanovanın qızı idi.

1920-ci ilin aprelində Murtuza Muxtarov onun malikanəsinə girib intihar edən Qırmızı Ordu əsgərlərini güllələyərək öldürüb. Sovet hökuməti Muxtarovun əmlakını milliləşdirib və dul qadına öz evinin zirzəmisində kiçik bir otaq verib. Daha sonra o, əvvəlki sərvətini itirərək son dərəcə yoxsulluq içində yaşadığı Fransaya mühacirət etməyi bacarıb.
Fazil Tonay
TEREF