Azərbaycanda artıq heç nə gizli deyil.
Sadəcə əvvəllər kabinetlərdə baş verənlər indi sosial şəbəkələrdə görünür.
Bu, sistemin necə işlədiyinin açıq nümayişidir. Sadıq Sadıqovun adı ətrafında yayılan materiallar və onun vəfatı ilə bağlı ortaya çıxan müzakirələr bu reallığın sadəcə növbəti epizodudur. Bu hadisəni tək bir insanın taleyi kimi təqdim etmək rahatdır, amma bu yanaşma həqiqəti gizlədir. Çünki burada söhbət bir nəfərdən yox, sistemin mahiyyətindən gedir.
Son günlərdə yayılan iddialarda xaricdə yaşayan bloger Ruslan Cəlilov tərəfindən təqdim olunan səs yazılarında Sadıq Sadıqovun adı müxtəlif kompromat və şantaj xarakterli məsələlərdə hallandırılır. Bu materialların nə qədər doğru olduğu ayrıca müzakirə mövzusudur. Amma əsas məsələ bu deyil. Əsas məsələ belə materialların ortaya çıxma mexanizmidir. Çünki bu cür məlumatlar havadan yaranmır. Onlar sistemin daxilindən çıxır.
Bu artıq təsadüfi sızma deyil. Bu, daxili mübarizənin metodudur. Hakimiyyət daxilində qruplar bir-birinə qarşı işləyir və açıq qarşıdurma əvəzinə kompromatdan istifadə edir. Bu, daha təhlükəsiz, daha effektiv və daha dağıdıcı vasitədir. Birbaşa hücum etmədən rəqibi zəiflətmək, nüfuzunu sarsıtmaq və sistemdən kənarlaşdırmaq üçün istifadə olunur. Bu proses illərdir davam edir, sadəcə indi daha açıq görünür.
Eyni mexanizmin başqa istiqamətdə də işlədiyi barədə müzakirələr var. Müxtəlif dövrlərdə İlham Əliyevin ailəsi ilə bağlı materialların sosial mediada yayılması və bu materialların əsasən bloger Mehman Hüseynov tərəfindən ictimailəşdirilməsi də bu ümumi informasiya savaşının bir hissəsi kimi qiymətləndirilir. Bu materialların haradan ötürüldüyü ilə bağlı müxtəlif iddialar səsləndirilib. Bu iddiaların heç biri tam sübut olunmuş fakt kimi təqdim edilə bilməz, amma onların mövcudluğu belə bir reallığı göstərir ki, sistem daxilində informasiya artıq nəzarət olunan resurs deyil.
O da maraqlıdır ki, bu cür informasiyalar məhz Qərb ölkələrinə ötürülür. Niyə? Çünki Azərbaycanın daxilində bu tip kompromat materialların istifadəsi mümkün deyil. Niyə mümkün deyil? Çünki yerli media total şəkildə iqtidarın nəzarətindədir...
Daha sərt müzakirələrdə isə bu prosesin yalnız daxili qruplarla məhdudlaşmadığı iddia olunur. Bəzi versiyalara görə, kompromat mexanizmi xarici təsir mərkəzlərinin də maraq dairəsinə daxil olub və xüsusilə Rusiya ilə bağlı ehtimallar tez-tez gündəmə gətirilir. Bu iddiaların doğruluğu ayrıca araşdırma tələb edir, amma fakt dəyişmir. Bu qədər geniş və koordinasiyalı sızmaların olması artıq sistemin qapalı və nəzarətli olmadığını göstərir.
Bu vəziyyətin ən təhlükəli tərəfi sistem daxilində güvənin tamamilə yox olmasıdır. Belə mühitdə heç kim heç kimə inanmır. Hər kəs digərinin potensial təhlükə olduğunu düşünür. Hər kəs özünü qorumaq üçün material toplayır. Bu artıq idarəetmə modeli deyil. Bu, qorxu üzərində qurulmuş daxili müharibədir.
Belə sistemlər uzun müddət stabil qala bilməz. Çünki onların daxilində heç bir dəyər qalmır. Nə etik norma qalır, nə sədaqət qalır, nə də prinsip. Hər şey alətə çevrilir. İnsan da, informasiya da, münasibətlər də. Bu mərhələdə sistem artıq öz funksiyasını itirir və sadəcə formallıq kimi mövcud olur.
Əgər bir strukturda korrupsiya və rüşvətxorluq geniş yayılıbsa, bu, yalnız iqtisadi itki yaratmır. Bu, daxili münasibətləri zəhərləyir və nəticədə sistem öz-özünü parçalamağa başlayır. Kompromat bu prosesin alətinə çevrilir. Və bu alət bir dəfə işə düşdükdən sonra onu dayandırmaq mümkün olmur.
Bu gün bir ad müzakirə olunur, sabah başqa ad olacaq. Bu proses dayanmayacaq. Çünki bu artıq fərdi hadisə deyil, sistemin işləmə prinsipi halına gəlib. Belə bir sistemdə isə ən real və ən təhlükəli sual dəyişmir. Bu oyunda növbəti kim olacaq. Cavab isə çoxdan bəllidir. Belə sistemdə heç kim həqiqətən təhlükəsiz deyil.
P.S Kompromat savaşı dünyanın hər yerində var. Sadəcə Azərbaycanda daha eybəcər şəkildə ortaya çıxır. Nİyə? Çünki Azərbaycan reallığı son dərəcə eybəcərdir, qeyri-insanidir...
Elbeyi Hesenli
TEREF