Azərbaycanda pis münasibət görən, ABŞ-da isə dünyanın ən böyük pianoçularından biri kimi qiymətləndirilən Vaqif Mustafazadə haqqında 15 fakt
1.Onun həyatı qısa (cəmi 39 il), lakin sirr və mistik təsadüflərlə dolu olub. Həyatı sanki 16 rəqəmi ilə tamamlanır: 16 mart 1940-cı ildə doğulub, 16 dekabr 1979-cu ildə vəfat edib. Bu, bir çox pərəstişkarları üçün mistik dövrün tamamlanması kimi qəbul olunur.
2.Anası Zivər xanım Azərbaycanın ilk peşəkar pianoçularından biri idi və milli musiqini tədris edirdi. Məhz o, Vaqifə muğam sevgisini aşılayaraq onun gələcəkdə musiqidə inqilab etməsinə zəmin yaratdı.
3.SSRİ-dəki məhdudiyyətlər səbəbilə Vaqif uzun müddət dünya caz səhnəsinə çıxa bilmədi. 1979-cu ildə o, “Azizanı gözləyərkən” əsərini Monakoda keçirilən Ümumdünya caz müsabiqəsinə göndərdi və Qran-pri qazandı. Mükafat olaraq ona ağ royal təqdim olunmalı idi.
Təəssüf ki, bu xəbəri o, artıq vəfat etdikdən sonra aldılar.
4.Onun yaradıcılığı yalnız milli motivlərlə məhdudlaşmırdı. O, klassik caz üslubunda da əsərlər yazıb (“Blue Daniel”, “Ritm”, “İradə gücü” və s.), həmçinin simfonik və kamera musiqisinin müəllifidir. Ümumilikdə 1200-dən çox əsər bəstələyib.
5.Əzizə Mustafazadənin anası ilə evlənməzdən əvvəl o, Narmin adlı tələbə ilə ailə qurmuşdu. Bu nikahdan onun Lala Mustafazadə adlı qızı var — Fransada yaşayan məşhur pianoçu. Uzun müddət ailənin iki qolu arasında gizli rəqabət mövcud olub.
6.O, caz ifa etməyə başlayanda SSRİ-də bu janr ideoloji baxımdan “zərərli” sayılırdı. 1960-cı illərdə Bakını tərk edərək Tbilisiyə köçdü, burada “Qafqaz” triosunu yaratdı və məhz buradan şöhrət qazandı.
7.Onun musiqisi Amerikanın Səsi radiosunda səsləndirilirdi. Aparıcı Uillis Konover onu dünyanın ən böyük pianoçularından biri adlandırırdı.
8.Muğam biliciləri onu tənqid edərək milli musiqini cazla birləşdirməsini “yolverilməz” hesab edirdilər.
Lakin Vaqif bu eksperimentləri şüurlu şəkildə edirdi.
9.O, Müslüm Maqomayev ilə eyni musiqi məktəbində oxuyub. Aralarında dostluq olsa da, gizli rəqabət hiss olunurdu.
10.Uzun müddət onu Bəstəkarlar İttifaqına qəbul etmirdilər və musiqisini “ciddi janr” saymırdılar.
11.Əfsanəvi caz ifaçısı Dizzy Gillespie onun ifasını yüksək qiymətləndirərək onu “gələcəyin pianoçusu” adlandırmışdı.
12.Onun hər xarici səfəri ciddi nəzarət və yoxlamalarla müşayiət olunurdu.
13.O, Daşkənddə səhnədə çıxış edərkən ürək tutmasından vəfat etdi. Deyilənə görə, həmin an qızına həsr etdiyi əsəri ifa edirdi. Səfərdən əvvəl onun çox narahat olduğu və sanki bu hadisəni hiss etdiyi deyilir.
14.Ölümündən sonra Uillis Konover ona həsr olunmuş bir saatlıq radio verilişi təqdim etdi.
15.Vaqif və Əzizə Mustafazadənin adları dünya caz ensiklopediyasına daxil edilib.
Azadlıq Qəzeti