"İlxanilər dövrünün fars əsərlərindəki (məsələn, Rəşid əd-Din) türk adlarına və sözlərinə daha yaxından nəzər salsaq, onların əsasən Şərqi Türk formalarında yazıldığını, ərəb müəlliflərinin isə danışıq dilinin Oğuz formalarından istifadə etməyə üstünlük verdiyini görərik. Üstəlik, [Şərq?] türk mənşəli rəsmi terminlər xüsusilə Monqol dövründə fars dilinə axın etmiş, [fars dilinə] güclü Oğuz-Azərbaycan təsiri isə Səfəvilər dövrünə və sonrakı dövrlərə aid edilə bilər.
Nəticə etibarilə, İlxanilər İranında Şərqi Türk dili Çağatay Ulusunda və YUAN ÇİN [red.] təcrübəsinə bənzər şəkildə türk dilinin rəsmi, yazılı forması kimi qəbul edilmişdir. Uyğur katibləri və mirzələri təkcə yeni monqol kanslerliklərinin təşkilində deyil, həm də öz savadlılığını türkdilli dünyada yaymaqda son dərəcə uğurlu olmuşlar. 19-cu əsrə qədər Şərqi Türk dili Çin Türküstanı türklərindən Orta Asiyaya və Krıma və Kazana qədər yazılı dil kimi istifadə edilmişdir. Lakin, uzun müddət ərzində Şərqi Türk savadlılığı cənub-qərbi Türk (Oğuz) torpaqlarında möhkəm kök sala bilmədi və 14-cü əsrdə Anadolu və Azərbaycanda yeni bir ədəbi dil yaranmağa başladı. Demək olar ki, yarandığı gündən etibarən iki fərqli türk ədəbi dilinin əsasını təşkil edən şəkildə iki yerə bölündü: qərbdə qədim Osmanlı və şərqdə qədim Azərbaycan.

Mənbə: İstvan Vasary, "İlxani İranında monqol və türk dillərinin rolu və funksiyası"
Azərbaycan Türkü
TEREF