Türk tarihçisi Prof. Dr. Ahmet Taşağıl, erken dönem Türk tarihiyle ilgili dikkat çeken bir iddiayı gündeme taşıdı. Taşağıl, 520’li yıllarda Kafkas Dağları’nın kuzeyinde yaşayan Türk boyu Sabarlar döneminde İncil’in Türkçe’ye çevrildiğini belirterek, bu metinlerin günümüze ulaşması halinde Türk dili ve tarihi açısından çok önemli bilgiler sunacağını ifade etti.
Sabarlar kimdi?
Sabarlar (Sabirler), 5. ve 6. yüzyıllarda Kafkasya’nın kuzeyi ile Hazar çevresinde etkili olan Türk kökenli bir topluluk olarak Bizans, Ermeni ve Süryani kaynaklarında yer alıyor. Tarihçi Ahmet Taşağıl’a göre Sabarların bilinen şahıs adları Türkçedir ve topluluğun Türk kökenli olduğuna dair önemli veriler bulunmaktadır.
İncil’in Türkçe çevirisi neden önemli?
Taşağıl’ın işaret ettiği çevirilerin günümüze ulaşmamış olması, erken dönem Türk dili araştırmaları açısından büyük bir boşluk oluşturuyor. Eğer bu metinler bulunabilseydi:
6. yüzyıl Türkçesinin kelime hazinesi,
Türklerin yazı dili ve alfabe kullanımı,
Dini kavramların Türkçedeki karşılıkları,
Erken dönem Türk kültürü ve Hristiyan toplulukları hakkında yeni bilgiler elde edilebilirdi.
Tarihçiler ne söylüyor?
Bilim dünyasında Sabarların Kafkasya’da önemli bir siyasi güç olduğu genel kabul görürken, 6. yüzyılda İncil’in Türkçeye çevrildiğine ilişkin bilgiler daha çok Bizans ve Süryani kaynaklarına dayanan dolaylı kayıtlarla değerlendiriliyor. Ancak bu çevirilerin günümüze ulaşmış herhangi bir nüshası bulunmuyor. Bu nedenle konu, tarihçiler tarafından ilgi çekici ancak fiziksel metinlerle doğrulanamayan bir tarihî olgu olarak ele alınıyor.
Prof. Dr. Ahmet Taşağıl’ın vurguladığı gibi, söz konusu çevirilerin bulunması hâlinde Türk dilinin yazılı tarihi ve erken dönem kültürel gelişimi hakkında mevcut bilgilerin önemli ölçüde zenginleşmesi bekleniyor.