Emekli Genelkurmay Başkanı Nuri Yamut’u kimler nasıl tokatladı?
Paşa’yı nasıl tokatladılar?
Nuri Yamut, eski Genelkurmay Başkanlarından. 27 Mayıs Darbesi olduğunda paşa Demokrat Parti milletvekiilidir. Evine askerler gelir. Tekma tokat döverler. Sürükleyerek götürürler...
Paşa'nın hazin hikayesini
Sabah'tan Yavuz Donat yazdı:
Paşa'yı nasıl tokatladılar?
Anamur'dan Eczacı Niyazi Sinanoğlu aradı.
Eski Demokrat Parti milletvekillerinden (İçel) Hidayet Sinanoğlu'nun oğlu.
"Ben o zamanlar 12 yaşında bir çocuktum" diyerek. ve başladı anlatmaya:
"İsrail Evleri" nde oturuyorduk. Ankara'nın Emek Mahallesi'nde. En üst kattaydık.
Bizim altımızda Sadık Amca (eski milletvekillerinden Sadık Perinçek) oturuyordu. Oğlu Doğu, benden büyüktü. Karşı dairede ise "İskender Cenap Ege (Eski Bakan)
Nuri Paşa da bizim apartmandaydı.
Nuri Paşa, Genelkurmay eski Başkanlarından emekli Org. Mehmet Nuri Yamut.
İhtilal olduğunda Demokrat Parti İstanbul milletvekiliydi.
Bu ayrıntıdan sonra dönelim yine Niyazi Sinanoğlu'nun "çocukluk anılarına."
İhtilalden birkaç gün sonraydı. Sokakta oynuyorduk.
Bizim apartmanın önünde askeri bir araç durdu. İçinden bir subay, bir astsubay ve erler indiler. Subay üsteğmendi veya yüzbaşı. Yıldızları vardı. Hepimiz koşuştuk.
Apartmana girdiler, babam evde yoktu, Nuri Paşa'nın kapısını çaldılar. Kapıyı Nuri Paşa açar. Elinde asası, yakasında İstiklal Madalyası vardır. Subay bağırır: Hırsızlar! Vatanı sattınız!. Tutukluyoruz. Gel bizimle. Nuri Paşa asasını kaldırır: Ben Çanakkale kahramanıyım Atatürk' ün silah arkadaşıyım İstiklal Savaşı gazisiyim, eski Genelkurmay Başkanıyım. Bana hakaret edemezsiniz.Hidayet Sinanoğlu ağlayarak, anlatmayı sürdürdü: Subay bir tokat patlattı Astsubay da Nuri Paşa' nın kıçına bir tekme Paşa düştü, gözlüğü kırıldı, merdivenden yuvarlandı. Sonra? Biz çocuklar merdiven sahanlığında korkuyla büzülmüştük. Sonra Askerler koşup geldiler. Kan revan içindeki Nuri Paşa' nın kollarına girdiler, alıp götürdüler... Paşa' yı bir daha hiç görmedik.
NURİ YAMUT PAŞA’YI DUYDUNUZ MU?
Tarihimizde o kadar geri planda öne çıkarılmamış, tarih kitaplarımızın yazmadığı kahramanlar var fakat; bir el bunları bizden gizlemiş.
Çanakkale savaşına bizzat katılan 7 üst düzey Şehzademizi tarihin yazmadığı gibi..
Bu gün bilinmeyen bir Çanakkale Kahramanı bir vatan evladından bahsetmek istiyorum size.
Mehmet Nuri Yamut. 1890 doğumlu. 6. Genelkurmay Başkanımız. Çanakkale ve Kurtuluş Savaşı gazisi, 1943’te Gelibolu’da II. Kolordu Komutanlığı’na atanınca gördüğü manzara karşısında şoke olmuş Paşa.
Çanakkale şehitlerinin kafataslarının piramitler gibi bir köşede yığılmış halde açıkta,
Kafataslarının ve kemiklerin yığıldığını gören paşa kahrolmuş.
Bunun üzerine Ziğinderede bulunan şehitlerimizin kemiklerini toplatıp, dualarla defnettirmiş.
Kemiklerin defnedildiği yere basılmasın diye üzerine kendi adıyla anılan
Nuri Yamut Şehitleri anıtını yaptırmış.
Torunu Haldun Şahingiray’ın bir röportajda verdiği bilgiye göre, paşa bu anıtı yaptırabilmek için İzmir’deki 2 evini satmış.
Nuri Yamut paşa ve bir askeri tarihçi anıtın yapımı için maaşını bağışladığı bilgisini vermiş. 1950 - 54 arası Genelkurmay Başkanlığı görevine getirilmiş Nuri Yamut Paşa.
Daha sonra emekli olup Merhum Başbakan Menderes’in Adalet Partisi’nden Milletvekili seçilmiş.
27 Mayıs 1960 darbesinde Siyasilere yapılan gözaltılar esnasında eski askerleri onuda gözaltına almışlar.
Tutuklamayı yapan eskiden emrinde olan kendi subayları tarafından yaka paça dövülmüş Nuri Yamut Paşa.
Yassıada yargılamaları sırasında yapılan işkencelere daha fazla dayanamayarak üzüntüsünden mide kanaması geçirmiş. Sonrası da kansere yakalanmış ve Merhum Başbalan ve Arkadaşları daha asılmadan 9 Mart 1961’de vefat etmiş Nuri Paşa.
Abdülhamid Han döneminde harbiye’ye gir, balkan savaşlarından Çanakkale’ye kadar cepheden cepheye koş, kaç defa yaralan, Gazi ol, istiklal savaşı’na katıl, sakarya’da 7. tümen kurmay başkanı olarak görev al,
Genelkurmay Başkanı ve Milletvekili ol, sonra bacak kadar çocuklar kapına dayanıp seni zindana atıp tekme tokat dövsünler.
Bu kahpeliği ancak bu topraklara düşman olanlar yapar..
Hasan Yıldırım