Xatırlayırsınızmı, kənddə uşaqlar üçün ən təhlükəli canlı qaz hesab olunurdu? Birdən çimdikləyər, dişləyər – nə qədər qorxulu idi! Məlum olur ki, bu qorxu tamamilə əsassız deyilmiş. Bizə adi görünən bu quşun dimdiyinin quruluşu əslində çox qeyri-adi və hətta bir qədər qorxuludur.
Bu şəklə baxsanız, qazlara münasibətiniz dəyişə bilər! Qazın ağzının içi belə görünür: kənarlarda, dilində çoxlu iti "dişlər" var. Bəs bunlar nədir və niyə bu qədər çoxdur?
Cavab onların qidalanma tərzində gizlənir. Qazların əsas qidası bitkilərdir: ot, taxıl, giləmeyvə, tərəvəzlər (məsələn, kələm), bəzən isə xırda həşəratlar. Dimdiyin kənarlarındakı iti çıxıntılar qidanı tez və səmərəli şəkildə qoparmağa kömək edir.
Bəs dildəki "dişlər" nədir? Əslində onlar diş deyil, sapşəkilli çıxıntılardır. Bu çıxıntılar qazın suda qida axtararkən yeməyi ağzında saxlamağa və suyu süzməyə kömək edir.

Qazın bu ağız quruluşu çox həssasdır. Müqayisə üçün, insanın barmaq uclarında hər kvadrat millimetrdə təxminən 23 toxunma sinir ucu olduğu halda, qazlarda bu rəqəm 27-dir.
Qazların qoxu hissi güclü olmasa da, dimdiklərinin ucunda yerləşən təxminən 300 vibrasiya reseptoru onlara qidanı seçməyə və ayırd etməyə kömək edir.
Dimdik yalnız qida tapmaq və emal etmək üçün deyil, həm də müdafiə vasitəsidir. Qazlar öz ərazilərini çox qısqanclıqla qoruyurlar və yad biri yaxınlaşdıqda dərhal güclü dimdikləri və çimdikləri ilə hücuma keçirlər.
Gördüyümüz kimi, ən adi görünən şeylər belə özündə çox maraqlı və gözlənilməz xüsusiyyətlər gizlədə bilər. Ümid edirik ki, qazın dimdiyi haqqında bu qədər ətraflı məlumat sizi çox qorxutmadı. Çünki bütün bunlara baxmayaraq, qazlar yenə də olduqca sevimli və maraqlı quşlardır.
Leila Guseinzadeh