Fəratın Şərqində Təhlükəsizlik Zolağı: "Barış Pınarı" Əməliyyatı (9 – 25 Oktyabr 2019)
​2016-cı ildə "Fırat Kalkanı" və 2018-ci ildə "Zeytun Budağı" əməliyyatları ilə Fərat çayının qərbini terror ünsürlərindən təmizləyən Türkiyə Silahlı Qüvvələri (TSK), 2019-cu ilin payızında diqqətini Fəratın şərqindəki geniş coğrafiyaya yönəltdi. 9 Oktyabr 2019-cu ildə başlanan "Barış Pınarı" (Barış Pınarı) əməliyyatı Suriyanın şimal-şərqindəki hərbi və siyasi balansı yenidən formalaşdıran mühüm addım oldu.
​1. Əməliyyatın Zərurəti və Strateji Məqsədləri.
​Fəratın şərqi YPG/PKK strukturunun əsas sığınacağı və güc mərkəzi hesab olunurdu. ABŞ-ın birbaşa hərbi və loqistik dəstəyi ilə bölgədə geniş infrastruktur quran bu qruplaşma Türkiyənin cənub-şərq sərhədləri üçün birbaşa milli təhlükəsizlik təhdidi yaradırdı.
​Ankaranın əsas məqsədləri aşağıdakılardan ibarət idi:
​Təhlükəsiz Zonanın Yaradılması: Türkiyə-Suriya sərhədi boyunca 30 km dərinliyində təhlükəsiz zolaq formalaşdırmaq;
​"Terror Koridoru"nun Ləğvi: YPG/PKK-nın İraq sərhədindən Aralıq dənizinə doğru uzanan muxtar zona iddialarının qarşısını almaq;
​M4 Magistral Yolunun Nəzarətə Götürülməsi: Bölgenin əsas nəqliyyat və loqistika damarı sayılan M4 magistralını kəsərək terrorçuların hərəkətliliyini məhdudlaşdırmaq;
​Qaçqınların Qayıdışı: Təhlükəsiz zonaya Türkiyədə sığınan suriyalı qaçqınların könüllü və təhlükəsiz şəkildə məskunlaşdırılmasını təmin etmək.
​2. Hərbi Gedişat və Əsas Mərhələlər.
​Əməliyyat 9 oktyabr saat 16:00-da Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəsmi elanı və Hərbi Hava Qüvvələrinin nöqtə zərbələri ilə başladı.
​Sərhədin Yarılması (9–12 Oktyabr): TSK-nın xüsusi təyinatlıları və Suriya Milli Ordusu (SMO) eyni vaxtda Tel Abyad və Rəsulayn (Resulayn) istiqamətlərindən sərhədi keçdi. İki əsas ox üzrə sürətli irəliləyiş başladı.
​Tel Abyad və Rəsulaynın Azad Edilməsi (13–20 Oktyabr): Sıx meskunlaşma və beton bunkerlərin yerləşdiyi Tel Abyad oktyabrın 13-də tam nəzarətə götürüldü. Rəsulayn şəhər mərkəzində isə mürəkkəb tunel şəbəkələrinə qarşı şiddətli küçə döyüşləri aparıldı və oktyabrın 20-də şəhər terrorçulardan tam təmizləndi.
​M4 Magistralının Kəsilməsi: Əməliyyatın ilkin günlərində zirehli birləşmələr cənuba doğru 30 km irəliləyərək M4 strateji avtomobil yoluna çıxdı və təchizat xətlərini kəsdi.
​3. Diplomatik Razılaşmalar və Əməliyyatın Dayandırılması.
​"Barış Pınarı" hərbi baxımdan sürətlə irəlilədiyi bir vaxtda intensiv beynəlxalq diplomatik danışıqlar mərhələsinə keçdi:
​ABŞ ilə Vaşinqton Razılaşması (17 Oktyabr): Ankara və Vaşinqton arasında əldə olunan 13 maddəlik razılaşmaya əsasən, YPG/PKK-nın 120 saat ərzində 30 km-lik təhlükəsiz zonadan çıxarılması şərtilə hərbi əməliyyat müvəqqəti dayandırıldı.
​Rusiya ilə Soçi Mutabiqəti (22 Oktyabr): Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında Soçidə keçirilən görüşdə YPG-nin 150 saat ərzində Tel Abyad-Rəsulayn xəttindən kənarda qalan digər sərhəd zonalarından da (Mənbic və Tell Rıfat daxil) 30 km cənuba çəkilməsi razılaşdırıldı. 25 oktyabrda əməliyyat rəsmən yekunlaşdı.
​4. Taktiki və Hərbi-Texnoloji Xüsusiyyətlər.
​PUA/SİHA-ların Dominantlığı: Bayraktar TB2 və ANKA SİHA-ları kəşfiyyat, müşahidə və hədəflərin vurulmasında əvəzsiz rol oynadı.
​Elektron Mübarizə: Türkiyə istehsalı "KORAL" Elektron Mübarizə Sistemləri düşmənin rabitə və koordinasiya imkanlarını tamamilə iflic etdi.
​Lazer İdarəetməli Sursatlar: Mülki infrastruktura zərər verməmək üçün yalnız yüksək dəqiqlikli sursatlardan (MAM-L, HGK, LGK) istifadə olundu.
​5. Yekun Nəticələr və Strateji Əhəmiyyəti
​Ərazi Nəzarəti: Tel Abyad və Rəsulayn şəhərləri daxil olmaqla 4.000 km²-dən çox ərazi və 600-dən çox yaşayış məntəqəsi nəzarətə götürüldü.
​Sərhəd Zolağı: Fəratın şərqində 120 km uzunluğunda və 30 km dərinliyində tam təhlükəsiz dəhliz yaradıldı.
​Geosiyasi Dəyişiklik: Türkiyə Fəratın şərqində də, hərbi güc tətbiq edə biləcəyini və beynəlxalq masada öz şərtlərini diktə etmək qabiliyyətini sübut etdi.
​Nəticə: YPG/PKK-nın vahid dövlətə bənzər struktur qurmaq layihəsinə ortadan böyük bir zərbə vuruldu.
Hərbi Analiz