RAŞİD ƏD-DİN "CAMİ ƏT-TƏVARİX", 14-cü əsr.
"...Tayan Xan çoxlu ağır yaralar aldı, bədəni bir neçə yerdən ağır şəkildə yaralanmışdı. Əlçatmaz bir yamaca sığındı; onunla birlikdə Qori-Subeçu və bir neçə başqa əmir də var idi. Nə qədər gərginləşib ayağa qalxıb döyüşə qoşulmağa çalışsa da, yaralarının ağırlığına görə gücü çatmırdı. Sonra Qori-Subeçu digər əmirlərə və nukerlərə dedi: "Onu dirildəcəyini və ayağa qaldıracağını bildiyim bir söz deyənə qədər gözləyin." Və dedi: "Tayan Xan, yamaca qalxmaq üçün dağın qarşısında dayandıq. Ayağa qalxın ki, döyüşək!" O, bu sözləri dinlədi, amma ayağa qalxmağa belə cəhd etmədi. Sonra yenidən dedi: "Ey Tayan Xan, arvadların, xüsusən də ən sevdiyin Qurbasu, hamısı geyinib qoşunlarını səliqəyə salıb səni gözləyir. Qalxın ki, [onların yanına] gedək!" O da bu sözləri dinlədi və tərpənmədi, hətta tərpənə bilmədi. [Sonra] Kori-Subeçu nökərlərinə dedi: "Əgər onun [bir az] gücü olsaydı, ya tərpənərdi, ya da cavab verərdi. İndi, onun sonunu görməzdən əvvəl, gedək onun qarşısında vuruşaq ki, o, bizim ölümümüzü görsün!" Onlar bu yamacdan endilər və hamısı öldürülənə qədər şiddətli döyüşdülər. Çingiz xan onları diri-diri tutmaq istədi, amma öldürülənə qədər heç bir şəkildə təslim olmadılar. Çingiz xan buna təəccübləndi, bu dözümlülüyü və sədaqəti yüksək qiymətləndirdi və dedi: "Belə nökərləri olan niyə kədərlənməlidir!"...
Miniatür: Tayan xan Nayman və Toğrul Van xan Keraitin başı, təxminən 16-cı əsrdə Baburi imperiyasında yenidən yazılmış RƏŞİD ƏD-DİN kitabından.
Nurlan Saltayev