On beş ildən çoxdur ki, meşə və sükutla örtülü tərk edilmiş kəndlər arasında yaşayan Çernobıl bioloqu Praqada keçirilən konfransda demişdi: "Radiasiya insandan daha xeyirxah olduğunu sübut etdi..."
Fəlakətdən qırx il keçib. Dünyanın minilliklər boyu məhv olacağını düşündüyü ərazi Avropanın ən təmiz və ən vəhşi təbiət qoruqlarından birinə çevrilib. Bir vaxtlar beton blokların olduğu yerdə indi həyat çiçəklənir - inadkar, müdrik və demək olar ki, təmiz.
Böyük heyvanların sayı yeddi dəfə artıb.
Canavarlar köhnə məktəblərdə məskunlaşıblar, uşaqların bir vaxtlar oturduğu partaların altında yuva qurublar.
Ayılar yüz ildən sonra ilk dəfə buraya qayıdıblar.
Vaşaq mamırla örtülmüş evlərin damlarında gəzir.
Marallar, sığınlar və Prjevalskinin vəhşi atları hələ də insan səslərinin səsini xatırladan küçələrdə gəzirlər.
Ölü zona adlandırdığımız yer həyatın qələbə çaldığı bir yerə çevrilib.
Quru və emosiyasız statistika sadə bir həqiqəti nümayiş etdirir: insanların olmaması təbiətin bərpası üçün ən yaxşı şərtdir. Amma ən maraqlısı sadəcə qayıdış deyil. Bu, gözümüzün önündə təkamüldür. Heyvanlar sağ qalmaq üçün mutasiyaya uğrayırlar.

Çernobıl canavarları infeksiyalara qarşı altı dəfə daha davamlıdırlar. Onların hüceyrələri radiasiyaya məruz qaldıqdan sonra DNT-ni müstəqil şəkildə bərpa edə bilirlər. Qurbağalar qaralıb - dəriləri radiasiyanı zireh kimi udan melaninlə zəngindir. Reaktorun yaxınlığında yaşayan itlərin planetin başqa heç bir yerində tapılmayan 200-dən çox unikal genetik variasiyası var. Bəzi alimlər hesab edirlər ki, bu mutasiyalar xərçəng əleyhinə və radiasiya əleyhinə dərmanların hazırlanmasının açarı ola bilər.
Hətta quşlar da fərqlidir. Onların qanında normal qandan on dəfə çox antioksidant var. Onlar daha güclüdürlər, daha sürətli çoxalırlar və daha ucadan oxuyurlar.

Reaktorun yaxınlığında alimlər radiasiya ilə qidalanan göbələklər kəşf etdilər. Onlar ionlaşdırıcı şüalanmanı udurlar və böyümə üçün enerjiyə çevirirlər. Bu fenomen radiotrofiya adlanır - tarixdə ilk dəfə olaraq canlı bir bədənin sözün əsl mənasında radiasiyanı "yediyi" sənədləşdirilib.
Torpaqda sezium və stronsium izotoplarını parçalaya bilən unikal mikroorqanizmlər var.
Görünür, təbiət özünü təmizləməyə başlayıb - köməksiz, texnologiyasız, insanlarsız.
Beləliklə, Çernobıl artıq məhvin simvolu deyil. O, gələcəyin laboratoriyasına çevrilib. Təbiətin yeni bir ssenari yazdığı bir yer - həyatın hər şeyin öldüyünü düşündüyümüz yerdə belə qələbə çaldığı bir ssenari.
Və bəlkə də Çernobılın ən dəhşətli kəşfi radiasiya deyil, dünyanın bizsiz də yaxşı yaşayacağı faktıdır.
/Gennadi Kiselev/