İlhanlıların Denizli Seferi Neden Yapıldı?
yüzyılın sonlarında Batı Anadolu’da merkezi otorite zayıflamıştı. Özellikle:
Germiyanoğulları,
Menteşe Beyliği,
Denizli çevresindeki Türkmen grupları
İlhanlılara vergi vermemeye başlamıştı.
Bunun üzerine İlhanlı hükümdarı Argun Han ve ardından Geyhatu döneminde Batı Anadolu’ya cezalandırıcı seferler düzenlendi. Denizli önemliydi çünkü:
Batı Anadolu ticaret yolları üzerindeydi,
Türkmen uçlarının merkezlerinden biriydi,
Selçuklu düzeninin çöktüğü kritik bölgelerden biriydi.
Beka I’in Rolü
Beka I Jaqeli doğrudan İlhanlı ordusunun ana komutanı değildi. Ancak:
bağlı vasal hükümdar olarak asker göndermek zorundaydı,
özellikle ağır süvari birlikleri sağlıyordu,
Kafkas savaşçıları İlhanlı ordusunda seçkin kabul ediliyordu.
Gürcü kronikleri, Samtshe kuvvetlerinin “Rum seferlerine” katıldığını söyler. “Rum” burada Anadolu anlamındadır.
Ahıskalı / Cakeli Süvarileri Nasıl Savaşıyordu?
Jaqeli Dynasty ordusunun temel gücü:
zırhlı aristokrat süvariler,
dağ savaşına alışık hafif birlikler,
okçu süvarilerdi.
Bunlar:
hızlı baskın,
kuşatma desteği,
geri çekilen düşmanı takip
konularında kullanılıyordu.
İlhanlı ordusunda Gürcü ve Ahıskalı birlikler genelde:
öncü kuvvet,
kanat süvarisi,
dağlık arazide operasyon
görevleri alıyordu.
Denizli’de Ne Oldu?
Kaynaklara göre İlhanlı ordusu Batı Anadolu’daki Türkmen merkezlerine sert müdahalelerde bulundu:
köyler yakıldı,
vergi sistemi yeniden kuruldu,
bazı Türkmen beyleri itaat etti,
bazıları dağlara çekildi.
Denizli çevresinde ciddi yıkım yaşandığı Bizans ve İslam kaynaklarında geçer. Ancak Beka’nın şahsen Denizli’ye girip savaş yönettiği kesin değildir.
Bu Seferlerin Ahıska’ya Etkisi
Bu askerî destek sayesinde:
Beka büyük özerklik kazandı,
Samtshe fiilen bağımsız hareket etmeye başladı,
Ahıska bölgesi ekonomik olarak güçlendi,
Cakeli hanedanı Kafkasya’nın en güçlü ailelerinden biri oldu.
Hatta sonraki dönemde Sargis II Jaqeli zamanında Samtshe, Gürcü krallarından bile daha bağımsız davranmaya başladı.
Atabek Yurdu
TEREF