Böyük Pyotr niyə "İran" yürüşünü dayandırıb geri döndü?
25-12-2025, 12:04

Rus tarixçilərinin əsrlər boyu rus ordusunun ərzaq və digər zəruri əşyaların tükənməsi ilə bağlı yalanı bu yürüşdə iştirak edən rus xidmətində olan Britaniya əsgəri Peter Henri Brusun xatirələrində ortaya çıxır. Əslində, Rusiya imperatoru sadəcə türklərin müharibə elan etməsindən qorxurdu (xatırladaq ki, bundan əvvəl Prut yürüşündə o, artıq onların əlində alçaldıcı bir məğlubiyyətə uğramışdı):
"Ordumuz ertəsi gün irəliləməyə hazır idi. Bu zaman böyük təəccüblə Şamaxıdan bir türk səfiri gəldi və imperatora bu şəhəri ələ keçirdiklərini və ağası Böyük Sultanın əmri ilə bu ərazilərə hücum etməsi səbəbindən Əlahəzrətlərinə Portanın hücumunu bildirmək və qoşunlarını geri çəkməsini istəmək üçün gəldiyini bildirdi; və əgər İmperator imtina edərsə, RUSİYAYA MÜHARİBƏ ELAN EDİR. Bu məsələni lazımi şəkildə götür-qoy etdikdən sonra Əlahəzrətləri hücumu təhlükəli hesab etdi, çünki o vaxt türklərlə əlaqəni kəsməyə cəsarət etməmişdi, xüsusən də ordusunun ən yaxşı hissəsi ilə ölkəsindən çox uzaqda olduğu üçün; buna görə də dərhal geri qayıtmaq qərarına gəldi, beləliklə, bu, o zaman İran yürüşümüzün son həddinə çatdı; və bizdən bu qədər səylə kömək istəyən əyalətlər sonradan özlərini türklərin himayəsinə verməyə məcbur oldular."
"Peter Henri Brusun xatirələri", səh. 289
Azərbaycan Türkü
·TEREF

