14 iyun 1941-ci ildə bu yaxınlarda ilhaq edilmiş Estoniya, Latviya və Litva vətəndaşlarının kütləvi deportasiyası başladı. SSRİ-nin ucqar bölgələrinə deportasiya rəsmi olaraq "antisovet, cinayətkar və sosial təhlükəli elementləri (xalq düşmənlərini) təmizləmək" adlandırılan Sovet kampaniyasının bir hissəsi idi. Üstəlik, arzuolunmaz hesab edilənlərin ailə üzvləri, o cümlədən uşaqlar da sürgünə məruz qalırdılar.
Bu kampaniya yeni bir şey deyildi. Artıq 1930-cu illərin ortalarında Leninqradda bir çox eston, latış, litvalı, polyak, fin və alman həbs olunmuşdu. Xüsusilə, 1937-1938-ci illərdə İnqriyanın bütün fin dilli kənd şuraları ləğv edildi, bütün lüteran kilsələri ləğv edildi və fin dilli müəssisələr, qəzetlər, jurnallar və təhsil müəssisələri bağlandı. Fin dilində radio yayımları dayandırıldı və Leninqraddakı Fin Teatrı bağlandı və onun "xarici kəşfiyyat agentlərinin toplanma yerinə" çevrildiyi elan edildi.
14 iyun 1941-ci ildə və sonrakı bir neçə gün ərzində Baltikyanı ölkələrdən təxminən 50.000 insan deportasiya edildi. Sürgün və düşərgələrdə üzləşdikləri qeyri-insani şəraitə görə, həmin il minlərlə insan öldü. Uşaqlar ilk olaraq həlak oldular.
1950-ci illərin ikinci yarısında (İosif Stalinin ölümündən və reabilitasiyasından sonra) deportasiya edilənlərin yarısından azı evlərinə qayıda bildi.
Baltikyanı ölkələrdə 14 iyun milli matəm günü hesab olunur.
Maksim Kuzaxmetov
TEREF