13 avqust 1942-ci ildə, Xarkovun nasist işğalından on ay sonra, tibb elmləri doktoru, Xarkov ortoped-cərrahı Lev Petroviç Nikolayev gizli gündəliyində tənəzzülə uğrayan şəhərdəki həyatın acı müşahidələrini etiraf etmişdi: "Çoxları Sovet qoşunlarının gəlişini gözləyir. Artıq belə yaşamaq mümkün deyil. Məhsul yığımına baxmayaraq, qiymətlər düşməyib. Maaşlar Sovet hakimiyyəti dövründəki kimi qalır və bir kiloqram çörək, bir yarım rubl əvəzinə, indi 120-130 rubla başa gəlir."

Professor Nikolayev 1941-ci ilin payızında xəstə anası səbəbindən təxliyə edilə bilmədi. İşğal olunmuş şəhərdə həkim işləyərkən həyatını təhlükəyə atdı: Xarkov sakinlərinə saxta tibbi arayışlar verdi və gəncləri məcburi əməyə göndərilməkdən xilas etdi. O, həmçinin gündəlik də yazırdı
- Sovet senzurası və ya alman təbliğatı olmadan gündəlik həyatın dəhşətlərini qeyd edən nadir orijinal sənədlərdən biri. Həmin avqust ayındakı qeyddə həkim əminliklə yazırdı: "Almanlar açıq-aydın həddindən artıq irəli gediblər və yalnız öz güclərinə güvənirlər. Xeyr, əziz yoldaşlarım, siz hələ istehza etməyə cəsarət etdiyiniz böyük bir millətin qəzəbini yaşayacaqsınız!"
Lev Nikolaev sağ qaldı və 23 avqust 1943-cü ildə şəhərin azad edilməsini gördü. Sülh dövründə o, tibblə məşğul olmağa və ortopedik tədqiqatlara rəhbərlik etməyə davam etdi.
Kiçik Hekayələr