16 mart 1718-ci ildə mayor Stepan Boqdanoviç Qlebov I Pyotrun həyat yoldaşı Evdokiya Feodorovna Lopuxina ilə münasibətdə tutulduqdan sonra Moskvanın Qırmızı Meydanında edam edildi.

Çariça Evdokiya Feodorovna Suzdaldakı Pokrovski monastırında zorla rahibəliyə salındı. Stepan Boqdanoviç Qlebov 1710-cu ildə əsgər toplamaq üçün Suzdala gəldi. Onların münasibətinin əvvəlində keçmiş çariçanın təxminən 38 yaşı var idi və Qlebov demək olar ki, eyni yaşda idi. "İkinci gəncliklərinə" və ya bəlkə də buna görə, onların sevgisi güclü idi.
Bu münasibət tamamilə təsadüfən (doqquz il sonra) Çareviç Alekseyin işi ilə bağlı sözdə Kikinski istintaqı zamanı aşkar edildi. İstintaq sənədlərində mayor Qlebovun dörd dəfə işgəncəyə məruz qaldığı göstərilir. İlk dəfə, asılı əziyyətdə zabitə 34 şallaq vuruldu. Təkcə bu, həddindən artıq qəddarlıq sayılmalıdır, çünki hətta güclü bir kişiyə belə bir işgəncə seansında adətən 15 qamçıdan çox vurulmurdu... Ledi Rondo tərəfindən 1731-ci ilin aprelində qeydə alınan bir əfsanəyə görə, Qlebov "...[Böyük Pyotrun] üzünə tüpürərək, "əgər hökmdarını [Kraliça Evdokiyanı] haqlı çıxarmağı öz vəzifəsi hesab etməsəydi, onunla danışmazdı..." Bəlkə də bu tüpürmə Böyük Pyotrun əmr etdiyi işgəncəyə səbəb olub. Peter "təvazökar Evdokiya"nın geriyə doğru olsa da, onu "buynnuzlu" etdiyini sinirə bilmirdi! O, belə bir alçaldıcılığa dözə bilmirdi: arvadı (hətta keçmiş arvadı) və başqa bir kişi! Və onlar da xoşbəxt idilər! Buna görə də Peter şəxsən Qlebova işgəncə vermişdi. Həkimlər ona dayanmağı əmr edənə qədər ona işgəncə vermişdi - əks halda Qlebov edama qədər sağ qalmazdı, əksinə qəddar dindirmə zamanı ölərdi. Onlar mərhəmət göstərdilər... Həkimlərə itaət edildi və işgəncələr dayandırıldı.
Avstriyalı Pleyer evə yazırdı: "...Moskvada qamçı, qızdırılmış dəmir və kömürlə dəhşətli dərəcədə işgəncə verilən, üç gün taxta mismarlarla dirəyə bağlanan mayor Stepan Qlebov heç nə etiraf etmədi..."
Peter edam aləti kimi "Fars pazını" seçdi. İşgəncə verilən Qlebov izdihamla dolu olan Qırmızı Meydana gətirildi. Günortadan sonra saat üç. Hava -30 dərəcə Selsi (-80 dərəcə Farengeyt) idi. Peter qızdırılan karetada gəldi və edam yerindən bir az aralıda dayandı. Yaxınlıqda rüsvay olmuş Yevdokianı daşıyan bir araba dayanırdı. Onu iki əsgər qoruyurdu və onların vəzifələrinə keçmiş imperatriçanın başından tutmaq və gözlərini yummasının qarşısını almaq da daxil idi. Qlebovun çılpaq şəkildə dirəyə asıldığı platformanın mərkəzindən bir dirək çıxdı. Edam 28 saat davam etdi. Məhkum edilmiş şəxsin əzabını uzatmaq üçün onu isti xəz paltoya bükdülər - çöldə şaxta var idi. Bir keşiş bütün müddət ərzində dirəyin yanında dayanıb tövbə gözləyirdi. Amma heç kim gəlmədi - Qlebov səssizcə öldü. Stepan Qlebov bütün günü və gecə əzab çəkdikdən sonra yalnız sübh tezdən öldü. Ölümündən əvvəl gizlicə bir iyeromonaxdan şəfaət istəmişdi.
Başı kəsildi, cəsədi isə dirəkdən çıxarılaraq eyni iş üzrə edam edilən digər insanların cəsədlərinin arasına atıldı. Həmin gün edam edilənlər arasında Pokrovski monastırının xəzinədarı və keçmiş Çariça xanımın rahibi Rostov yepiskopu Dositey (dünyəvi adı Demid Qlebov), Feodor Pustınnı və Çariça xanımın xormeysteri Feodor Juravski də var idi. Bir neçə şəxs bədən cəzasına məruz qaldı.
Tural Kərimov
TEREF