Katoliklerin ruhanî liderleri olan papaların, vatikan tarafından ilan edilmeden önce testis kontrolünden geçmeleri ve bu geleneğin başlamasına sebep olan papa Sekizinci Joan, nâm-ı diğer kadın papa hakkında...
Tarihte bir de kadın papanın var olduğunu biliyor muydunuz?
Vatikan sonraları durumu yalanlamaya çalışsa da, eldeki kanıtlar böyle bir şeyin zamanında olmuş olabileceğini söylüyor.
Katoliklerin ruhanî liderleri olan papaların, vatikan tarafından ilan edilmeden önce testis kontrolünden geçmeleri ve bu geleneğin başlamasına sebep olan papa Sekizinci Joan, nâm-ı diğer kadın papa hakkında...
Önce bu gelenekten bahsedelim
Yeni papa, kardinaller tarafından halka ilan edilmeden önce delikli bir sandalyede oturtulur ve genellikle en yaşlı kardinal elleriyle yeni papanın testislerini kontrol eder. Günümüzde teknoloji gelişmiş olsa da asırlardır var olan bu gelenek devam etmekte ve papanın erkek olduğundan kesinlikle emin olunmaktadır.
Elbette Vatikan tarafından açık açık ilan edilmemiştir bu uygulama, tıpkı vatikan'ın kadın papa olayını da dillendirmemesi gibi.
Evet, bu uygulamanın başlamasına sebep olan kişi papa joan'dan bahsedelim şimdi de
Kendisi, orta çağ'da yaşamış italyan yazar ve tarihçi Giovanni Boccaccio'nun 1361 yılında yazmaya başladığı "de Mulieribus Claris" adlı eserinde dünyanın o zamana kadar gelmiş geçmiş en ünlü 100 kadını listesinde yer bulmuş tarihin ilk ve tek kadın papasıdır.
9. Yüzyıl'ın ortalarına doğru yaşanan bu olayın kahramanı Joan, dindar bir aileye evlatlık verilmiştir. Burada ergenlik çağına ulaşan Joan, daha sonra bir rahiple tanışmış ve birbirlerine âşık olmuşlardır. Rahip, bir kız ile rahatça yolculuk edemeyeceğini bildiği için onu erkek kılığına sokmuştur ve böylece ikili avrupa'nın çeşitli yerlerindeki manastırları gezdikten sonra Atina'da yaşamaya başlamışlardır.
Bu süre zarfında Joan, sevgilisinden sürekli dersler almış, dinî konularda bir hayli bilgi sahibi olmuştur. Lâkin sevgilisinin vefatıyla birlikte Atina'dan ayrılıp Roma'ya yerleşen Joan, burada kilise tarafından kabul görmüş ve bilgeliği sayesinde kısa sürede yükselmiştir.
847 senesinde ise kardinaller oy birliği ile onu yeni papa ilan etmişlerdir. Iki yılı aşkın görev süresi boyunca belki de hiçbir şekilde kadın olduğu fark edilemeyecek olan Joan, yapabileceği en büyük hatayı yapmış ve kiliseden birisi ile ilişki yaşayıp hamile kalmıştır. Hamileliğini gizlemeye çalışan Joan, Aziz Petrus Bazilikası civarında gerçekleştirilmekte olan bir ayin sırasında doğum sancısı ile kıvranmaya başlamış ve herkesin içinde bebeğini doğurmuştur.
Hikâyeyi 11. Asırda yaşayan Aziz Martin adlı bir rahip bu şekliyle anlatır ve doğum anında şoka giren halkın daha sonra Joan ve bebeğini taşlayarak öldürdüklerini söyler.
12. Yüzyıl tarihçisi Polonus ise bebeğin zaten ölü doğduğunu ve sadece kadın papanın linç edilerek öldürüldüğünü söyler.
13. Yüzyıl kroniklerinde ise; kadın papanın bir ata bağlanıp sürüklenerek taşlandığı ve öldüğü yerde gömüldüğü, bu anlarda kalabalığın, "babaların babası! Papa'nın çocuk doğurmasını kahret!" diye bağırdığı yazılıdır.
Joan'ı öldürdükleri yere gömdükten sonra üzerine mermer bir plaket koyup plaketin hemen yanıbaşına da bir anne ile çocuğunu gösteren bir de heykel dikildi. Asırlar boyunca duran plaket ve heykel, Joan'dan geriye bir iz kalmaması için 16. yüzyılın sonlarındaPapa Beşinci Pius'un emriyle kırdırıldı ve kadın papanın ismi papalar listesinden de silindi.
Ama,Joan'dan 17 sene sonra papa seçilen ve"John"adını almak isteyen bir başka Papa,"Dokuzuncu John" olduğu takdirde sekizincisinin adı listelerden çıkartıldığı ve dolayısıyla da "John"ların sıralamasında eksiklik görüleceği için Vatikan'ın yüzkarası sayılan kadın papanın adının başındaki sayıyı almak zorunda kaldı,"Sekizinci John" oldu ve böylelikle sıralamanın da namusu kurtarıldı! 😁
Vatikan,Joan'ın unutulması için elinden geleni yaptı fakat bazı kilise mensuplarının hadiseyi tarihlere kaydetmelerine bir türlü mâni olamadı.
Joan'ın macerasını, önce 11. asırda yaşayan Martinus Scotus adında bir rahip yazdı.Martinus'u 12. asır kilise tarihçisi Gemiorslu Siegebert takip etti, ondan bir yüzyıl sonra yaşamış olan tarihçi Martinus Polonusda "Cronikon Pontificum en Imperatum" yani "Papaların ve İmparatorların Tarihi" isimli eserinde hadisenin bütün ayrıntılarını anlattı.Joan,daha sonra romanlara ve filmlere kadar konu oldu.
Ancak vatikan resmî kayıtlarında sıralamalarında tutarsızlık görülen tek isim joan ismidir.
Vatikan ise bu durumu 14. Ve 15. Joan arasında aynı isimde başka bir papanın daha var olduğunu ancak kayıtlara yanlış geçirildiğini söyleyerek açıklamaya çalışmıştır.
Yeni seçilen papanın testis muayenesine, Vatikan'da yaşanan işte bu Joan macerasından sonra başlandı. Papa, eski dönemlerde seçimden hemen sonra altında yuvarlak bir delik bulunan bir tahtırevana oturtulur, omuzlar üzerine alınan tahtırevanla Roma caddelerinde dolaştırılırken kardinallerden biri elini delikten yukarıya uzatır ve Papa'nın testislerinin varlığını kontrol ederdi. 16. asırdan sonra yeni seçilen Papa'nın kortejle caddelerde dolaştırılmasından vazgeçilince de, kontrol işi kilisede yapılır oldu.
Merih Tan
TEREF