Atla gedən bir müdrik adam yatmış olan insanın ağzına ilanın girdiyini görür. Vaxt itirmədən yuxuda olan insana bir neçə dəfə dəyənəklə möhkəm vurur və bərkdən deyir: - Tez ağacın altına tökülmüş çürük almaları ye!
Kişi dəyənəkdən qorxaraq, o qədər çox alma yeyir ki, mədə onları geri qaytarmağa başlayır. Döyülən adam dedi: "Ey Əmir! Niyə məni heç bir səbəb olmadan, çürük alma yedirtməklə əzablandırdın? Səninlə görüşməyim mənim üçün necə də böyük bir bədbəxtlikdir. Səninlə görüşməyənlər necə də şanslıdırlar. Hətta dindar olmayanlar belə, cinayət və ya günah işləməyənə belə əzab verməzlər."
Kişinin lənətindən narahat olmayan atlı onu dayanmadan düzənlikdə qaçmağa məcbur edir.
ŞƏR KİMİ GÖRÜNƏN YAXŞILIQ
Həmin adam saatlarla ağlayaraq qaçır. Nəhayət, ödü qalxır və qusmağa başlayır. Qusaraq içindəki yaxşı və pis hər şeyi xaric edir. Bu vaxt ilan da çıxır. Kişi qorxunc qara ilanı görəndə dəhşətə gələrək, ona verilən işgəncəni unudur. O dedi: “Sən necə mələk kimi bir insansan, ya da Uca Tanrının mərhəmətisən.
Məni görməyin necə də mübarək bir anmış. Ölmək üzrəykən həyatımı xilas etdin. Sən mənim qayğıma ana kimi qalarkən, mən eşşək kimi səndən qaçırdım. Üzünü görə bilən və ya həmişə yanında olanlar necə də şanslıdır. Qiymətli həyatım sənə qurban olsun. Mənə gəldikdə isə, sənə sərt danışdım, kobud davrandım.
Ey ağa! Ey padşahların padşahı! Sənə dediyim bütün pis sözlər cahilliyimdən irəli gəlirdi. Əgər vəziyyətdən bir az daha xəbərdar olsaydım, şübhəsiz ki, belə sözlər deməkdən çəkinərdim.
Ey xeyirxah insan! Vəziyyəti bir az izah etsəydin, sənə bu yaxşılığına görə dua edərdim. Ey xeyirxah insan! Lazımsız, axmaq sözlərim üçün, məni bağışla.”
Atlı da dedi: “Sənə vəziyyəti danışsaydım, dəhşətə gələrdin. Qarnına ilan girdiyini desəydim, zəhərdən əvvəl qorxu səni öldürərdi”. Peyğəmbər (s.a.s) buyurmuşdur: “Əgər sizə içinizdə gizlənən düşməni desəydim, cəsurlar dəhşətə gələr, bağrı çatlar, ağıllı insanlar isə, ağlını itirərdi. Ürəyinizdə dua etməyə, yalvarmağa, oruc tutmağa və ya namaz qılmağa güc tapmazdınız.”
Bunu bilənlər pişiyin caynağında siçan kimi, qurdu görən quzu kimi heyrətlənər. Əgər içinizdəki düşməni bilsəydiniz, alma yeməyə və hətta qusmağa belə gücünüz qalmazdı.
Sən sözlərində həddi aşanda içimdə dua edirdim: “Ey Rəbbim! İşimi asanlaşdır”. Səbəbini sizə deməyə nə icazəm var idi, nə də səni tərk etməyə gücüm var idi.
Sonra bu duanı xatırladım: “Ey Rəbbim! Qövmümə hidayət ver, çünki onlar bilmirlər və hidayət tapırlar.”
Əzab çəkən şəxs minnətdarlıqla şükr səcdəsinə qapanıb dedi: “Ey hökmdarım, xəzinəm! Ey nəcib soylu adam! Sənin mükafatını Allah-taala versin. Çünki bu zəif bəndənin sənə təşəkkür etməyə belə gücü yoxdur. Ey uca ər! Allah-taala sənə bu şükrün haqqını versin. Sənə layiq deyəcək nə ağzım, nə də xoş sözlərim var.”
Bil ki, müdriklərin düşmənçiliyi belədir. Hətta müdriklərin zəhəri belə ruh üçün bal olur. Lakin axmağın dostluğu insana əzab verər. Bu hekayə buna bir nümunədir.
MÜDRİK İNSAN
Müdrik insan aza, çoxa baxmaz. Çünki hər ikisinin sel kimi tez keçdiyini yaxşı bilir. Sel istər təmiz, istərsə də bulanıq axsın. Əbədi olmadığı üçün, ondan danışma. Hər bir bəla ölümün bir hissəsidir. İnsan aslan olsa belə, onlardan birini belə qova bilməz. Ölümün bir hissəsi olan dərd və bəlalar sənə şirin gələrsə, Allah ölümü sənə şirin edər. Bədəni əzablandıran xəstəliklər ölümün elçiləridir. Üzünü ölümün elçisindən çevirmə.
Çətinlik və kədər olmadan yaşayan insan acı bir ölümə düçar olacaq. Eqosuna ibadət edənin ruhu üçün, qurtuluş yoxdur. Əgər ağıl insana mane olarsa, onu ağıl kimi qəbul etməyin. Bu, sadəcə ilan və əqrəbdir.
Kasıb bir adam qızıl qədər qiymətli sözlər danışsa belə, onu təqdirəlayiq hesab etməyəcəklər. Ayaqqabılar çox dardırsa, ayaqyalın gəzmək daha yaxşıdır.
Əgər qazan suyun və odun qarışmasının qarşısını almazsa, od suyu buxarlandırıb məhv edəcək. Tikan gülün gözəlliyinə görə bağışlanır. Hissə bütövün içində yox olur.
Əgər gündüz qədər parlaq olmaq istəyirsinizsə, gecə qədər qaranlıq olan varlığınızı, eqonuzu və nəfsinizi yandırın!
Esmira ŞÜKÜROVA