Türk Genelkurmay Başkanlığı'nın arşivlerine göre Kürdistancı isyanlar
31-12-2025, 10:54

Türk Genelkurmay Başkanlığı'nın arşivlerine göre Kürdistancı isyanlar şöyledir.
Osmanlı dönemindeki belli başlı ayrılıkçı Kürt isyanları şunlardır:
1. Babanzade Abdurrahman Paşa İsyanı (1806-1808, Musul-Süleymaniye)
2. Babanzade Ahmet Paşa İsyanı (1812, Musul-Süleymaniye)
3. Dersim Aşiretleri İsyanı (1818-1820, Tunceli geneli ve çevresi)
4. Revaduz Yezidi İsyanı (1830-1833, Hakkari ve çevresi)
5. Kör Mehmet Paşa İsyanı (1830-1833, Erbil, Musul, Şirvan)
6. Şerefhan İsyanı (1831, Bitlis)
7. Mir Muhammet İsyanı (1832-1833, Soran)
8. Bedirhan isyanı (1835- Botan)
9. Garzan İsyanı (1839, Diyarbakır)
10. Bedirhan Bey İsyanı (1843-1847, Hakkari ve çevresi)
11. Yezdan İzzettin Şer İsyanı (1855, Bitlis)
12. Bedirhan Hüseyin Paşa İsyanı (1872, Mardin-Cizre)
13. Bedirhan Osman Paşa İsyanı (1877-1878, Cizre ve Midyat)
14. Şeyh Ubeydullah İsyanı (1881, Hakkari-Şemdinli)
15. Emin Ali Bedirhan İsyanı (1889, Erzincan)
16. Bedirhani Halil ve Ali Remo İsyanı (1912, Mardin)
17. Şeyh Selim, Şeyh Şehabettin ve Molla Ali İsyanı (1913-1914, Bitlis)
TBMM hükümeti dönemindeki ayrılıkçı Kürt isyanı:
18. Koçgiri İsyanı (1921, Sivas-Tunceli-Erzincan)
Cumhuriyet dönemindeki belli başlı ayrılıkçı Kürt isyanları ise şunlardır:
19. Nasturi İsyanı (1924, Hakkari)
20. Şeyh Sait İsyanı (1925, Bingöl-Muş-Diyarbakır)
21. Seyit Taha ve Seyit Abdullah İsyanı (1925, Şemdinli)
22. Raçkıtan ve Raman İsyanı (1925, Diyarbakır)
23. Sason İsyanı (1925, Sason çevresi ve Bitlis)
24. Jilyan İsyanı (1926, Siirt)
25. Yakup Ağa İsyanı (1926, Pervari)
26. Güyan İsyanı (1926, Siirt)
27. Haco İsyanı (1926, Nusaybin)
28. Karaköse (Ağrı) İsyanı (1926, Ağrı ve çevresi)
29. Koçuşağı İsyanı (1926, Silvan)
30. Beytüşşebap İsyanı (1926 Beytüşşebap ve Hakkari çevresi)
31. Mutki İsyanı (1927, Bitlis)
32. İkinci Karaköse (Ağrı) İsyanı (1927, Ağrı ve çevresi))
33. Bicar İsyanı (1927, Silvan)
34. Zilanlı Resul Ağa İsyanı (1929, Eruh)
35. Tendürek İsyanı (1929, Ağrı)
36. Zeylan İsyanı (1930, Van)
37. Ali Can İsyanı (1930, Tutak-Bulanık-Hınıs)
38. Oramar İsyanı (1930, Van)
39. Üçüncü Karaköse (Ağrı) İsyanı (1930, Ağrı ve çevresi)
40. Savur İsyanı (1930, Savur çevresi ve Mardin)
41. Pülümür İsyanı (1930, Pülümür çevresi ve Tunceli)
42. Buban İsyanı (1934, Bitlis)
43. Abdurrahman İsyanı (1935, Siirt)
44. Abdulkuddüs İsyanı (1935, Siirt)
45. Sason İsyanı (1935, Siirt)
46. Dersim İsyanı (1937-1938, Tunceli geneli)
Atatürk sonrası ayrılıkçı Kürt isyanı:
47. PKK Terörü (1983'ten günümüze, Türkiye geneli)
(Küçük çaplı isyanlar listeye dahil edilmemiştir.)
KÜRT İSYANLARINA DESTEK VEREN AYRILIKÇI KÜRT TEŞKİLATLARI:
A) Marksist ve Leninist Temelli Ayrılıkçı Kürt Teşkilatları:
1. Devrimci Doğu Kültür Ocakları (DDKO)
2. Devrimci Demokratik Kültür Dernekleri (DDKD)
3. Devrimci Halk Kültür Dernekleri (DHKD)
4. Anti Sömürgeci Demokratik Kültür Derneği (ASDK-DER)
B) Ayrılıkçı Diğer Kürt Teşkilatları:
5. Halkların Demokratik Partisi (HDP) ve yedeği Demokratik Bölgeler Partisi (DBP)
6. Türkiye Kürdistan Demokratik Partisi (TKDP)
7. Kürdistan Öncü İşçi Partisi (KÖİP-PPKK)
8. Türkiye Kürdistan Sosyalist Partisi (TKSP)
9. Rizgari Teşkilatı
10. Ala Rizgari Teşkilatı
11. Kawa Teşkilatı
12. Kürdistan Ulusal Kurtuluşçuları Teşkilatı (KUK)
13. Kürdistan Sosyalist Harekatı (KSH)
14. Kürdistan Sosyalist Birliği (Yekitiya Sosyalista Kurdistane / YSK)
15. Tekoşin Teşkilatı
16. Kürdistan Kurtuluş Harekatı (TEVGER)
17. Kürdistan İşçi Partisi (Partiye Karkaren Kurdistane / PKK)
C) Ayrılıkçı Kürt Cemiyetleri:
18. Kürt Teali Cemiyeti
19. Kürt İstiklal Cemiyeti
20. İstanbul Kürt Talebe Cemiyeti
Ç) Bölgemizdeki Diğer Kürdistancı Teşkilatlar:
1- IRAK:
a. Irak Kürdistan Demokratik Partisi (KDP)
b. Kürdistan Yurtseverler Birliği (PUK-YNK-KYB)
c. Kürdistan Özgürlük Partisi (PÜK)
2-İRAN:
a. İran Kürdistan Demokratik Partisi (İKDP)
b. Kürt İşçileri Devrimci Teşkilatı (KOMALA)
c. Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (Partiya Jiyana Azad a Kurdistane / PJAK)
3- SURİYE:
a. Kürt Sosyalist Partisi
b. Suriye Komünist Partisi
c. Demokrat Birlik Partisi (Partiya Yekitiya Demokrat / PYD)
***
Son söz: Yakın dönem Türk tarihi, Kürdistancı isyanlarla doludur. Atatürk, "Türkiye Türklerindir!" ve "Ne Mutlu Türk'üm Diyene!" özdeyişlerini boşuna söylememiştir.
1927 yılındaki nüfus sayımında Türkiye'nin genel nüfusu 13.648.270 ve Kürt nüfusu 300 bin olup oran %2,5 iken Türkiye'de şu anda 10-12 milyon civarında Kürt vardır ve oran %15'e fırlamıştır. Bu aşırı oransal artış doğal nedenlerden değil PKK'nın çok çocuk politikası nedeniyledir. Bunlardan 3.3 milyonu Türk'le evlidir. Üçte biri Turgut Özal zamanında Irak'tan, Tayyip Erdoğan zamanında Suriye'den alınıp vatandaşlık verilen ithal Kürtlerdir. Geri kalan üçte biri ise ana-baba Kürt yerlilerdir.
Sürekli tekrar eden bu isyanlar nedeniyle ülke kaynakları teröre karşı mücadeleye haklı olarak yönlendirilmek durumunda kalmakta, demokrasi standartlarımız düşmekte, Atatürk'ün kurduğu rejim temelinde, normalde ekonomide farklı yaklaşımları temsil etmesi gereken sağ-sol anlayışlar çarpıklaşmakta ve benzeri yüzlerce sorun ortaya çıkmaktadır.
Suriye'de ve Irak'ta Kürtlerin yerinden yurdundan ettiği 5 milyon civarında Türk vardır.
Türkiye sınırları içinde yapısı ne olursa olsun bir Kürdistan asla kabul edilemez!
Irak'ta Kuzey Irak Kürt Federe Devleti, İran'da Kürdistan eyaleti vardır.
En insani çözüm nüfus mübadelesidir.
ATASEN
Ata Eğitim ve Bilim Çalışanları Sendikası
www.atasen.org.tr
Alıntı Kaynağı :https://www.facebook.com/photo.php?fbid=856593947722957&id=159063057476053&set=a.573170289398659
Görsel Molla Mustafa Barzani
Görsel Alıntı Kaynağı:https://www.gzt.com/gercek-hayat/mossadve-barzani-3593972
Türk ve Dünya Tarihi

