Dərsliklərin və müəllimlərin dediyi təxminən budur. Məncə, bəzi yerlərdə bu, hələ də belədir.
NKVD sənədlərinə görə, Sovet-Alman müharibəsinin dörd ilində 913.354 nəfər hərbi xidmətdən yayınmışdır (qaçmışdır və ya gizlənmişdir).
2.420.448 nəfər hərbi xidmətə çağırış bildirişi almış və xidmətdən yayınmağa cəhd etmişdir.
Ümumilikdə, hərbi xidmət yaşına çatmış təxminən 3 milyon Sovet vətəndaşı cəbhəyə getmək və Sovet hakimiyyəti uğrunda vuruşmaq istəmirdi. Buraya birbaşa cəbhədən qaçanları da əlavə edək:
"Müharibənin əvvəlindən 10 oktyabr (1941) tarixinə qədər NKVD Xüsusi İdarələri və NKVD-nin arxa blok dəstələri bölmələrinin gerisində qalıb cəbhədən qaçan 657.364 hərbçini saxladı.
Bunlardan 249.969-u Xüsusi İdarənin əməliyyat maneələri, 407.395-i isə NKVD-nin arxa blok dəstələri tərəfindən saxlanıldı. Xüsusi İdarələr tərəfindən saxlanılanlardan 25.878-i həbs edildi; qalan 632.486-sı bölmələrə bölünərək cəbhəyə geri göndərildi.
Xüsusi İdarələrin qərarları və hərbi tribunalların hökmləri ilə 10.201 nəfər edam edildi, onlardan 3.321-i bölmənin qarşısında güllələndi."
S.R. Mil'şteyn, L.P. və Beriyanın bölmələrindən ayrılıb cəbhədən qaçan həbs edilmiş və edam edilmiş əsgərlərin sayı haqqında hesabatı.
01.10.1941
RQANİ. F. 89. Op. 18. D. 8. L. 1-3. Orijinal. Maşın versiyası.
Maraqlıdır ki, almanlara sonuncu qaçanlar 1945-ci ilin aprelində qeydə alınıb!
Gəlin, 1941-ci ildə təslim olan 3 milyondan çox Qırmızı Ordu komandiri və əsgərini də əlavə edək.
Tahir Azadov
TEREF