Həvəngdəstə daş dövründən bugünə qədər mətbəxdə, laboratoriyada və aptekdə inqrediyentləri və ya maddələri incə pasta və ya toz halına salmaq üçün istifadə edilən iki sadə alət dəstidir.
Həvəngdəstə sərt ağacdan, metaldan, keramikadan və ya qranit kimi sərt daşdan hazırlanır. Yaş və ya quru ola bilən üyüdüləcək maddə qabın içərisinə yerləşdirilir, orada döyülür, sıxılır və istənilən toxuma əldə olunana qədər havan ilə fırlanır.

Daş dövründən bu günə qədər yemək hazırlamaq üçün müxtəlif inqridentlərin üyüdülməsi üçün həvəngdəstədən istifadə edilir. Bu gün bəzi evlərdə həvəngdəstədən istifadə edilsə də, daha çox dərman hazırlanmasında tarixi istifadələrinə görə adətən əczaçılıq peşəsi ilə əlaqələndirilir.

Həvəngdəstə kimya mühitində kiçik miqdarda kimyəvi maddələrin toz halına salınması üçün, o cümlədən sənət və kosmetika sənayesində piqmentləri, bağlayıcıları və digər maddələri toza çevirmək üçün, spirtli içkilərin hazırlanması üçün keramikada, hörgü və toz materialları tələb edən digər tikintilərdə istifadə olunur. Mətbəx mühitində onlar adətən ədviyyatları əzmək, pesto hazırlamaq və mojito kimi müəyyən kokteyllər yaratmaq üçün istifadə olunur.