SEKELLER'İ TANIYALIM
Sekeller adlı Türk Topluluğunu henüz hiç duymamış olanlar mutlaka vardır. Zira, bilinen meşhur Türk topluluklarının arasında bu küçük topluluk hiç yer almamış ve Türk Dünyasının kayıp evlatları olarak kendilerinden haberimiz bile olmadan binlerce yıl yaşamışlardır. Gelin, Sekelistan nerede, Sekeller Türk mü gibi soruların yanıtına hep birlikte bakalım.
SEKELLER KİMDİR?
Aslen Hun Türkü olan Sekeller, Kavimler Göçü sonrasında Macaristan’a yerleşen Batı Hunları’ndan bir gruptur. Sekellerin, Avrupa Hunları’nın en güçlü hükümdarı olarak tanınan Tanrı’nın Kırbacı Atilla’nın (Etila olarak da bilinir), küçük oğlu olan Çaba’nın kavmi olduğu konusunda tarihçiler ortak kanıya sahiptir.
▶️Öyle ki, Bahaeddin Ögel’in yaptığı, “Sekellerin Ataları Hakkında” adlı çalışma bu iddiayı içerir ki, aynı iddia Hüseyin Namık Orkun’un “Peçenekler” kitabında da dillendirilmiştir.
▶️Sekel isminin etimolojik kökeni tam olarak bulunamasa da, tarihçiler bu topluluğun Attila’nın torunları olduğu konusunda mutabıktır. Birçok tarihçi, bu Sekel isminin, 10.yy’dan itibaren Çuvaşistan ve Tataristan’da yaşayan Eskil (Esegel) halkıyla ilgili olabileceğini söylemiştir.
SEKELLERİN TARİHTEKİ YERİ VE ÖNEMİ
Macaristan Bölgesi’nde Hıristiyanlığın kabulüyle pek çok Hun Türkü asimile olup Türklüğünü unutsa da, Macaristan tarihine baktığımızda Sekeller denilen bu küçük topluluğun Macar ordularında uç (sınır) birlikleri olarak kullanıldıkları görülür ki, bu da onların Türk olduklarına temas eden milli bir profildir.
▶️Dahası, sonrasında Sekeller denilen bu topluluk Erdel (Transilvanya) Bölgesi’ne gelmişlerdir ki, günümüzde Romanya topraklarında yaşayan yüzbinlerce Sekel Türkü vardır.
▶️Sekelistan; Karpat Dağları’nın doğusunda, yüzölçümü yaklaşık 13 bin 500 kilometrekare, nüfusu ise 700 bin civarında. Sekeller, Macar lehçelerinden birinin farklı ağızlarını konuşuyor; fakat Macarlardan farklı bir topluluk. Sekellerin inanışlarına göre; Atilla'nın 453'te ölümü ve devamında gelen Hun İmparatorluğu'nun çöküşü sonrasında Karpat Havzası'nda muhkem bir yere çekilen 3 bin Hun savaşçısının torunlarıdırlar. 895'te Macarlar gelene dek burada varlıklarını devam ettirdiler. ▶️Ortaçağ’ın Macar vakayinameleri de Sekeller’in Atilla'nın torunları olduklarını ve Macarlar geldiklerinde orada bulunduklarını kaydediyor. Sahip oldukları kültürün eski unsurları ile eski sosyal ve siyasi teşkilatlanmaları göstermektedir ki; Sekeller’in kesinlikle Türkler ile bağları var.
GÜNÜMÜZDE SEKELLER
Çok ilginçtir ki Sekeller’in günümüze kadar korudukları kendilerine özgü bir alfabeleri vardır ki bu alfabenin Köktürk Alfabesi’ne benzerlik göstermesi, Sekeller’in Türk olduklarına ayrı bir kanıt olarak gösterilebilir.
▶️Milli renkleri mavi ve üzerinde altın şansı bir güneşle gümüş rengi bir hilal olan bayrakları da gök mavisi. Sekellerin 6 boyu ve her boyun 4 kolu var. Bir çoğunun adı da, Türkçe.
▶️Ayrıca, Sekeller Macar ağzıyla konuşmalarına rağmen, dillerinde Macarca'dakinden daha katı bir ünlü uyumu söz konusu. Yine bu özellik de dillerinin Türkçe ile olan ilgisini gösteriyor.
▶️11. yüzyılın başından itibaren Sekeller önce güney sonra da batı sınırlarını korumak amacıyla çoğunlukla Transilvanya'da toplandılar. Burada teşkilatlanarak Latince olarak (zamanın resmi dili) Regnum Siculorum (Sekel Krallığı) dedikleri ülkelerini oluşturdular. Kayıtlara göre 1526'da Macar Devleti'nin çökmesinden sonra Osmanlı sultanları da Sekel Muhtariyeti'ni tanımış.
▶️Sekeller kendi hükümetlerini kurmak istediler fakat Macarlar buna karşı çıktı ve Sekel ileri gelenlerini Macar İhtilali'ne katılıp siyaset işlerini Macarlar'a bırakmaya ikna etti. Sekeller bunu kabul ettiler ve askeri güçleri ile birlikte Macarlar'a katıldı.
▶️Yeni Macar hükümetinin 1867'den sonra ilk yaptığı işlerden biri Sekelistan'ı ve diğer Sekel kurumlarını tasfiye etmek, yani resmi olarak Sekel milletinin varlığını sona erdirmek oldu. Macar siyasetçileri, "Siz Sekeller Macarca konuşuyorsunuz, öyleyse Macar olmalısınız" tezini savunuyorlardı. Sekelistan'ın parçalara ayrılmasından sonra, bölge ihmal edildi ve iktisadi olarak çöktü.
▶️Sonuç olarak birçok insan yurtdışına göç etti. Ancak Sekeller yok olmadı ve kim olduklarını da unutmadı. 1877'de Türk-Rus Savaşı esnasında Sekeller, Türk ordusuna yardımcı olmak amacıyla Sekel Lejyonu adıyla bir birlik kurdu. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun çökmesi ve Macarların ülkeyi koruyamadıklarının açıkça görülmesi üzerine Sekeller, Sekel Cumhuriyeti'ni kurmayı denediler. Fakat hem çöken Macaristan'ın siyasetçileri hem de Fransızlar’dan yardım alan işgalci Romanyalılar tarafından engellendiler.
▶️Sonuç olarak Sekelistan, Transilvanya ile beraber, Fransa ve İngiltere tarafından, onlara destek olan Romanya'ya bir ödül olarak verildi. Batılı güçler yerel halkın fikrini asla sormadı. Batı demokrasisi Sekeller için böyle işledi!
▶️Dahası, masalları, türküleri ve bazı gelenekleri de Ortalık Asya’dan izler taşımaktadır. Romanya’da komünist rejimin düşmesinden sonra milli bir uyanış yaşayan Sekeller, 1990 yılında Genç Sekeller Forumu adını verdikleri bir grup oluşturarak, kendilerine özgü Sekel Bayrağı’nı kullanmaya başlamışlardır. Dahası, kendi içlerinde milli bilinci pekiştirmek için bir kitapçık yayımlamışlar ve burada Köktürk alfabesini de kullanmışlardır.
▶️2003 yılında Milli Sekel Konseyi adlı başka bir organizasyon daha kuran Sekeller, Transilvanya’nın doğusundaki Karpatların arasına Sekelya adını vermişler ve bir anlamda bu bölgeyi kendi ulusal alanları ilan etmişlerdir.
▶️Günümüzde Sekeller Türk Dünyası tarafında daha yeni yeni bilinmeye başlasa da, araya giren binlerce yıla rağmen onlar özlerini korumayı başarmışlardır. Günümüzde Romanya’daki Sekelya’da 800 bin 22 Türkü yaşamaktadır
SEKELER ROMANYA’NIN BASKISI ALTINDA Sekelistan hâlâ Romanya'nın baskı altında. Halkı, insan haklan ihlallerine, ayrımcılığa, işkencelere maruz kalmakta ve kendi toprak ve milli kaynaklarından mahrum edilmekte. Kendi, alfabelerini kullanmaları da engellenmekte. Dahası, Sekellerin bu vahim durumu uluslararası camia tarafından bilinmemekte ve duyulmamakta.
▶️Bütün olumsuzluklara karşın Sekellerin milli uyanışı devam ediyor. Ve artık durdurulamayacak bir noktaya ulaştı. Bu uyanış, 1990 yılında Genç Sekeller Forumu adı altında kurulan küçük ama dirayetli bir teşkilatın Macarların yönlendirmelerine kulak asmamaları ile başladı. Toplantılarda milli Macar sembolleri yerine Sekellerin sembollerini ilk kez kullanmaya başlayanlar bunlardı.
▶️Genç Sekeller, Göktürk Alfabesi ile bağlantı olan eski Sekel alfabesini yeniden canlandırdı. Yerleşim yerlerinin girişlerine bu alfabe ile yazılmış resmi yazılar asarak Sekellerin hâlâ var olduklarını, farklı olduklarını ve köklerini bildiklerini ortaya koydu.
▶️Bu kuruluş artık faaliyet göstermese de 1990 yılında başlatmış oldukları girişim, 2003 yılında kurulan Milli Sekel Konseyi adlı başka bir kuruluş tarafından devam ettiriliyor. Bugün Sekelistan'da bölgesel özerklik almayı hedefleyen güçlü bir hareket var.
▶️Sekeller artık kendi geleceğini tayin etme hakkının kullanılmasının dünyanın başka yerlerinde belli bir dereceye kadar kabul edilebilir olduğunu her geçen gün daha fazla farkında.
Ve Atilla’nın torunları Türkiye’deki kardeşlerinden dua ve yardım bekliyor…
*Güvence Arşiv Kaynak: Ahsen Okyar bey'den iktibas edilmiştir...
Derleyen: Sefer EREN
İŞTE BU ŞEKİLDE PEK BİLMEDİĞİMİZ 'SEKELER' TÜRKLERİNİ TANIMIŞ OLDUK...