26 sentyabr 1917-ci ildə, "Taxta Poliqon" döyüşləri zamanı Avstraliyanın 49-cu batalyonundan olan sıravi əsgər Cek Hanter ölümcül şəkildə yaralandı.
10-01-2026, 09:14
Onun kiçik qardaşı Cim son anlarında Ceki qucaqladı, daha sonra cəsədini örtük parçasına bükərək heç kəsə məxsus olmayan ərazinin palçığında böyük ehtiyatla dəfn etdi. Müharibədən sonra Cim dəfələrlə Belçikaya qayıtdı və Cekin məzarını axtardı. Lakin onu heç vaxt tapa bilmədi. Bu yerinə yetirilməmiş vədin doğurduğu ürək ağrısını özü ilə Avstraliyaya apardı. Daha sonra, 2006-cı ildə, təxminən doxsan il sonra, "Taxta Poliqon" yaxınlığında yol işləri aparan briqadalar beş əsgərin qalıqlarını aşkar etdilər. Onların arasında Cek də var idi — hələ də diqqətlə bükülmüş vəziyyətdə. DNT analizi onun kimliyini təsdiqlədi. 2007-ci ildə Cek yenidən torpağa tapşırıldı — Buttes Yeni Britaniya Qəbiristanlığında. Qəbirüstü başdaşında isə bu sözlər yazıldı: “90 il itkin qaldıqdan sonra rahatlıq tapdı.” Lakin hekayə bununla bitmədi. Qardaşların sədaqətindən dərin şəkildə təsirlənən belçikalı arxeoloq Yohan Vandevel və onun tərəfdarlarından ibarət bir qrup “Silahdaş Qardaşlar” Memorial Layihəsini təsis etdi. Onlar birlikdə vəsait toplayaraq Cimin döyüş meydanında etdiyi kimi Ceki qucaqladığı anı əks etdirən bürünc heykəl ucaltdılar. 25 sentyabr 2022-ci ildə, Cekin ölümündən 105 il sonra, 800 kiloqramlıq bu abidə Zonnebeke yaxınlığında rəsmi şəkildə açıldı. Bu gün abidə, muzey və onu əhatə edən yol təkcə iki qardaşın deyil, həm də müharibə səbəbindən bir-birindən ayrı düşmüş bütün bacı-qardaşların xatirəsinə hörmət nişanəsi olaraq mövcuddur. Çünki yaddaş zamandan güclüdür. Və sevgi — hətta bir əsri aşsa belə — yaşayır. Orxan Baxış