Oğuz türklərinin Osmanlılara qarşı üsyan etmələrinin səbəbləri Hüsaməddin Əfəndinin "Amasya tarixi" əsərində izah olunur.
6-04-2026, 11:04

Oğuzların Osmanlı'ya Neden İsyan Ettikleri Hüsamettin Efendi’nin Amasya Tarihi adlı eserinde görmekteyiz:
"Bütün iktidar makamı Türk olmayanların elindeydi. Türkler ancak uzak yahut küçük vilayetlere beylerbeyi olabiliyorlardı. Divan-ı Hümayun'da bir tek Türk vezir bile yoktu. Defterdarlıktan, nişancılıktan yetişen Türk vezirler, ender olmakla birlikte, sadaretten mahrum idiler."
"Vezaret ve sadaret adeta Hırvatlarla Boşnaklara has bir mesned-i ali idi. Frenk İbrahim Paşa'nın sadaretinden bu kadar makam-ı sadareti, vezareti ihraz edenler (ellerinde tutanlar) gayr-ı Türklerdi. Türklerin aleyhine söylenen hezeyanların, uydurulan efsanelerin, hepsi de gayr-ı Türklerden çıkmış, riyakarların gayreti ile revaç bulmuştu."
"Anadolu'da Türkler, gayr-ı Türklerin bu tahakkümüne karşı taraf taraf ihtilal bayrağını açıyorlardı. Şayan-ı dikkattir ki, Anadolu sancaklarına, vilayetlerine mîr-i liva ve beylerbeyi olan gayr-ı Türkler içinde Türkçeyi bilmeyen, akaid-i İslamiyeden habersiz, koyu cahil adamlar da vardı. Çünkü devşirmelerden vezir olanlar, Hristiyan babalarını, kardeşlerini, hısımlarını, İslam'ı kabul ettikleri günden itibaren mîr-i liva ve beylerbeyi yaptırıyorlardı. Özellikle zaimler ve sipahiler ekseriyetle gayr-ı Türklerdi. Halbuki tımar ve zeamet Anadolu Türklerine has bir dirlik idi."
"Gayr-ı Türklerin nazarında Türkler reayadandı. Türklerin en ziyade gücüne giden, gayr-ı Türklerin tahakküm ve istibdadı idi..."
Kaynak: Bkz. Hüseyin Hüsamettin Efendi, Amasya Tarihi, İstanbul 1937, c. 3, s. 341-342.
Tarih Gelecektir
TEREF

